Generic selectors
Exact matches only
Search in title
Search in content
Etimolojik Açıdan
Generic selectors
Exact matches only
Search in title
Search in content

 

 

 

 

 

 

 

 

Aparmak

27 Şubat 2021

       Alıp götürmek, gizlice almak, alıp kaçmak, çalmak. Pehlevice appar (=aşırma, çalma, alıp götürme, soygun, hırsızlık) sözcüğünden kaynaklanmıştır. Pehlevice appār (=götürüldü, aşırıldı, ortadan kaldırıldı) ve apparag (=hırsız) kelimeleri Pehlevice appurdan (=aşırmak, çalmak) fiiline dayanmaktadır. Oğuz boylarının İran coğrafyasına intikalinden sonra Oğuzca veya Türkmencede kullanılan aparmak sözü Azericede de kullanılmıştır.

    Pehlevice appar (=aşırma, çalma) ve appār (=götürüldü, kaldırıldı) kök sözcükleri Batı Dillerine de geçmiştir. İspanyolca ve Katalanca robar, İtalyanca rubare, Portekizce roubar ‘aşırmak’ karşılığındadır. Fransızca emporter (=götürmek), porter (=taşımak) ile Slovakça doprava (=taşımak, götürmek), Gürcüce moparva (=aşırma), Almanca ve İngilizce transport (=taşımak) fiillerinin de etimolojik açıdan aparmak sözüyle ortak bir köke dayalı oldukları kanısındayım. “Apardı gönlümü bir çeşm-i mahmur” (Nesimî, 29-I, XIV. yy). “Sarayı çü bağ içre yapardı ol/ Bizim bahçadan servi apardı ol” (Süheyl ü Nevbahar, 65, XIV. yy). “Minnet ile kokma gülü, al eline süseni/ Geçme nāmert köprüsünden, ko aparsın su seni” (Evliya Çelebî Seyahatnamesi, 422, XVII. yy).