Generic selectors
Exact matches only
Search in title
Search in content
Etimolojik Açıdan
Generic selectors
Exact matches only
Search in title
Search in content

 

 

 

 

 

 

 

 

Atlas

25 Eylül 2020

      Yer kürenin bütününe ait haritalar takımına Antik Yunan mitolojisindeki Atlas’ın adı verilmiştir. ‘Haritalar takımı’na atlas denilmesi ilk kez G. Mercator tarafından 1569 yılında yayımlanan “Atlas, sive Cosmographicae meditationes de Fabrica Mundi et fabricati figura (Atlas veya Yer’in Yapısı ve Yüzey Biçimleri Üstüne Kozmografik Düşünceler) adlı kitabında görülmüştür. Eski Yunanca A-tlas (=Atlas), prothetik à, kelime karşılığı ‘yük taşıyan’ demektir. Bir başka ifadeyle Atlas, ‘göğü omuzlarında taşıyan’ bir dev olarak biliniyor. Hesiodos, Atlas’ın göğü başı ve güçlü kolları üzerinde taşıdığını aktarırken, Homeros’a göre atlas göğü değil yeri ve göğü birbirinden ayıran direkleri omuzlarında taşımaktadır. Herodot, Atlas’ın Kuzey Afrika’da bir dağ adı olduğunu açıklamıştır. Zamanla konularına göre atlaslar dil atlası, deniz atlası, gök atlası gibi farklı alanlara ayrılmaktadır.

    İpekten yapılma yüzü çok parlak ipek dokumaya da atlas veya saten adı verilmiş. Afrika’nın Kuzeybatı bölgesinde uzanan sıra dağlara Yunanlılar Atlas tanrılarının burada yerleşik olduğu inancına dayanarak Atlas dağları adını uygun görmüşlerdir. Bu bölgedeki ülkeler Atlas ülkeleri adıyla anılmıştır. Söz konusu dağlar Atlas Okyanusu’na doğru uzanmaktadır. Atlas Okyanusu bir diğer adıyla Atlantis veya Atlantik’tir. Atlas sözcüğü, omurgalı hayvanların boyun omurlarının ilkine verilen isimdir. Bu omur başın ağırlığını taşıma işlevine sahiptir. Öte yanda, Amerika’nın çöl ve bataklıklarında yetişen ve 1500 kadar türünden söz edilen bir bitki familyası Atlasçiçeğigiller diye biliniyor. Kerestesi açık veya koyu sarı parıltılı bir ağaca atlas ağacı deniliyor. Bir kelebek türü de atlas kelebeği diye belirtilmektedir. Ayrıca, yolcu trenlerini çeken bir lokomotif çeşidi Atlantik olarak tanınmıştır. Atlas, Atlantis, Atlantik ve benzer sözler birçok dilde yaygın şekilde kullanılıyor.