Generic selectors
Exact matches only
Search in title
Search in content
Post Type Selectors
Etimolojik Açıdan
Generic selectors
Exact matches only
Search in title
Search in content
Post Type Selectors

 

 

Bilal Aksoy

Balbal

15 Mart 2021

 

     Merkezi Asya’da yekpare büyük mezar taşı; bir zamanlar Türk mezarlarına dikilen yüksek taş. Üzerinde şekil ve yazılar bulunmuştur. Orhon Yazıtlarında balbal sözü “öldürülen düşman heykeli” olarak açıklanmaktadır. Moğolca balbal (=parçalara ayırmak, yarmak, ezmek, yıkmak, darmadağın etmek) sözüyle bağlantılıdır. Moğolcada bu söz balbala diye de geçiyor. Ayrıca Moğolcada balbalga (=kırma, parçalara ayırma, kırma, ezme), balbalca (=parçalanmak), balbara veya balabah (=kırılmak veya parçalara ayrılmak), balbarhay (=kırık, ezik, parça, yıkıntı), balbaçi (=kırmak, ezmek, yarmak) sözleri de telaffuz edilmektedir. Moğolca barimal (=yontmacılık, heykeltıraşlık; heykel, yontu) sözünden geçtiğini söyleyenler de bulunuyor. Böyle olunca Bir zamanlar Türkçede bulunan balbal kelimesinin Moğolcadan alınmış olduğu varsayılıyor. Buna rağmen Farsça bālā (=yüksek) sözcüğüyle bağlantılı gibidir. Bu sözcük Pehlevice bālā (=yüksek) sözcüğüne dayanmaktadır. Bu sözcük Avestaca barezah (=yükseklik, doruk) sözcüğünden kaynaklanmaktadır. Beluçça bālād, Kürtçe bala şekliyle biliniyor. Rusça balbál, Çekçe balvan, Macarca bálvány.