Generic selectors
Exact matches only
Search in title
Search in content
Etimolojik Açıdan
Generic selectors
Exact matches only
Search in title
Search in content

 

 

 

 

 

 

 

 

Çay

1 Eylül 2020

     Çaygillerden nemli iklimlerde yetişen bir küçük ağaç ve bu ağacın bazı işlemlerle kurutulan yaprağı. Latince bilimsel adı: Thea chinensis. Çay bitkisinin ana vatanı Çin ülkesidir. Çay, Avrupada thea veya te olarak bilinir. Asya ülkelerinde ise yaygın olarak çay şekliyle ifade ediliyor. Avrupalılar Çin ile olan ticaretlerini deniz yoluyla yapıyorlardı. Çin’in güneyinde bulunan Fujian eyaletindeki Mın Nan lehçesinde ‘çay’ yerine te deniliyordu. Avrupalılar Çin’in güneyinden deniz yoluyla çayı ülkelerine taşıdıklarından bu bitkinin adı Avrupa’da yaygın şekilde te veya thea olarak yerleşmiştir.

     Çin ile kara yoluyla İpek Yolu üzerinden ticaretlerini sürdüren Asya ülkeleri bu bitkiyi ülkelerine ça adıyla taşımışlar. Çünkü, Çin’in kuzeyinde konuşulan Mandarincede ‘çay’ bitkisi ça adıyla kullanılıyordu. Bu ticareti yapan ülkelerin önlerinde yer alan İranlılar ça adını zamanla çay şeklinde ifade etmişler. Bu nedenle, Asya kıtasında söz konusu bitkinin adı ça, cha, chai, çay biçimlerinde yer etmiştir. Orta Çağda takriben X. yüzyılda Orta Farsça çay kelimesinin Türkçeye de geçtiği sanılmaktadır. Kazakça şay, Başkırtça sey denilirken, Tatarca çey; Türkmence, Kırgızca ve Azerice çay şekliyle ifade ediliyor.

     Başlıca Asya Dillerinden Çince chá, Rusça chay; Farsça, Urduca, Uygurca ve Kürtçe çay, Tacikçe coy, Hintçe chaay, Pencapça cāha, Bengalce ca, Arapça şay, Svahilice chai, Nepalce ciyā, Malayamca cāha ve Japoncada ocha diye biliniyor. Bu bitkinin adı, Slav Dillerinde genellikle çay şeklinde telaffuz ediliyor. Avrupa Dillerinden Latince tea, İtalyanca , Almanca Tee, Fransızca thé, İngilizce tea, Flemenkçe thee, Macarca tea, İspanyolca ; İsveççe, Danca, Katalanca, İzlandaca te olarak dile getiriliyor.