Generic selectors
Exact matches only
Search in title
Search in content
Search in posts
Search in pages
Etimolojik Açıdan
Generic selectors
Exact matches only
Search in title
Search in content
Search in posts
Search in pages

 

 

 

 

 

 

 

 

Çok

3 Nisan 2020

     Az karşıtı, fazla, ziyade. Nicelik, değer, derece, şiddet ve benzerleri açısından fazla olan. Çok kelimesi önceleri Türkçede mevcut değildi. Kaşgarlı Mahmud’un sözlüğünde de çok sözü bulunmamaktadır. Bu sözlükte çok yerine köp (=çok, bütün, hep) yazılıdır. Günümüzde dahi Kazakça, Kırgızca, Özbekçe, Türkmence ve Uygurcada köp (=çok) sözü kullanılmaktadır. Aynı söz, Başkırtça ve Tatarcada küp diye telaffuz edilmektedir.

     Çok sözünün Ermenice çoḥ (=çok, çok fazla, epey) sözünden Türkçeye geçtiği görüşündeyim. Ayrıca Ermenicede jok (=kalabalık, sürü, topluluk) ve zoḥ (=meyve çeşitleri, farklı meyveler) sözleri bulunmaktadır. Hemşin Ermenicesinde c’oḥ (=Farklı meyve çeşitleri, meyve bolluğu) sözü de aynı açıdan ortak bir kökene dayanmış olmalıdır. Türkçeye olduğu gibi Azericeye de intikal eden Ermenice çoḥ sözü Azericede çoḥ şekliyle ifade edilmektedir. Macarcada sok, Hollandaca vaak, Baskçada asko ya da oso, Tayca mag; Rusça, Bulgarca ve diğer bir kısım Slav Dillerinde mnogo sözleri ‘çok’ karşılığındadır. Çince fēi cháng (=çok fazla) ve Almanca schock (=şok) sözleri de yakın içeriksel ve fonetik özelliktedirler.