Generic selectors
Exact matches only
Search in title
Search in content
Search in posts
Search in pages
Etimolojik Açıdan
Generic selectors
Exact matches only
Search in title
Search in content
Search in posts
Search in pages

 

 

 

 

 

 

 

 

Çubuk

4 Nisan 2020

     İnce uzun ve sert nesne, taze dal, ince ağaç dalı. Bir zamanlar tütün içmek için kullanılan ince uzun ağızlık. Kumaş üzerindeki düz çizgiler. Pehlevice ve Farsça çub (=sopa, değnek, ağaç) ve Kürtçe co sözleri ‘baston, çubuk, değnek’ olarak dile getirilmektedir. Ermenice çov (=dal), Farsça çûbek (=küçük ince dal, kısa sopa), Kürtçe şıvık (=ince sopa ya da dal) ve cıvık (=insanın ince uzun kemikleri) sözleri mevcuttur. Çubuk sözü önceleri Türkçede bulunmamakla birlikte, çöp (=döküntü) sözü biliniyordu. Aryen Dillerde yer alan çûbek ya da cıvık ve benzeri sözler Ural-Altay Dil ailesine de geçmiştir.

     Latince cippus (=çit, kazıklarla yapılan engel; mezartaşı) ve scipi (=değnek, sopa, çomak), İngilizce spoke (=seyyar merdiven çubuğu, tekerlek parmağı) sözünün yanı sıra, Osmanlıcadan intikal eden İngilizce chibouk (=uzun tütün piposu) sözü de kullanılmıştır.

     Pehlevice ve Farsça çûpān (=çoban) ve Kürtçe şıvan (=çoban) sözlerindeki çûp (>çop/çob) ve şıv sözcüklerinin ‘çubuk, sopa, değnek’ karşılığında olduğu popüler etimolojiyle izah edilebilir. Ancak Sumerce sipa(d) sözünün ‘çoban’ karşılığında olduğunu görünce çoban sözünün tarihin daha çok gerilerine dayanmış olduğunu algılamaktayız. Bu açıdan, Farsça çûpān’dan Türkçeye intikal ederek çoban şeklinde yer etmiştir.  

     Türkçedeki çubuk kelimesi, Azerice çubug, Kazakça şıbık, Kırgızca ve Tatarca çıbık, Özbekçe çivık, Uygurca çiviḳ, Türkmence çibık ve Başkırtçada sıbık olarak yer almaktadır.