Generic selectors
Exact matches only
Search in title
Search in content
Etimolojik Açıdan
Generic selectors
Exact matches only
Search in title
Search in content

 

 

 

 

 

 

 

 

Darbuka

20 Mayıs 2021

     Testi gibi topraktan veya madenden yapılan, bir yanı açık ve deri kaplı tarafına elle vurularak çalınan vurmalı bir müzik aleti. ‘Dövme, vurma’ karşılığındaki Arapça ḍarb veya ḍarbe kelimesine dayanmış olmalıdır. Arapça darabuḳḳa veya Farsça dabūḳa’dan söz ediliyor. Bu bağlamda kimi Farsça sözlüklerde Farsça dabūḳa sözünden kaynaklandığı öne sürülmektedir. Ancak darbuka kelimesinin morfolojik ve semantik açıdan darbeki sözünden dönüşmüş olması olasıdır. Bu takdirde Arapça ḍarbe sözüne Kürtçe -ki son eki eklenerek ‘darbe şeklinde’ oluşu ifade eden darbeki şekline dönüşmüş olması düşünülebilir. Buradan da darbuka biçimine dönüşmüş olması muhtemeldir. Buna rağmen Kürtçe darbûḳa sözünün Arapça darabuḳḳa şeklinden alınmış olduğu kanısındayım. Arapça darabuḳḳa’nın darbeki sözünden dönüşmüş olması bir varsayım düzeyindedir. Arapçanın ḍarb sözcüğüne dayanılarak söz konusu kelimenin önce İranî Dillerde şekillenip ve sonrasında Arapçaya intikali mümkündür. Rusça ve Kırgızcaya darbuka şekliyle intikal etmiş. Azericede dumbul, Uygurcada dumbak olarak biliniyor. Bu sözler aynı zamanda dümbelek karşılığıyla da dile getirilmektedir. Dümbelek sözü Rusçada da kullanılıyor.