Generic selectors
Exact matches only
Search in title
Search in content
Search in posts
Search in pages
Etimolojik Açıdan
Generic selectors
Exact matches only
Search in title
Search in content
Search in posts
Search in pages

 

 

 

 

 

 

 

 

Dizdar

24 Temmuz 2020

     Kale muhafızı. Farsça dizdar kelimesi aynı dilde diz (=kale) ve –dar (=sahip, tutan, koruyan) eklerinden oluşmaktadır. Farsça ve Kürtçedeki diz (=kale) sözü, Pehlevice ve Partçada diz şekliyle kullanılıyordu. Bu sözün Avestaca daēza (=çevirme, çit, sur, duvar) kelimesine dayanmaktadır. Bu nedenle, Kaşgarlı Mahmud’un diz kelimesini İranlıların Türklerden almış olduğu görüşü gerçeği yansıtmamaktadır. Clauson da diz kelimesinin Farsçada bulunan “diz” veya “dij” (=kale, hisar, müstahkem yapı) şeklinden Türkçeye geçtiği görüşündedir. Farsça ve diğer İran Dillerinde dez, dej, dec ve duz gibi şekilleriyle karşılaşılmaktadır: Revan-duz (=Revan Kalesi) ve Senen-dec (=Senen hisarı) yer adlarında olduğu üzere. İran’ın Erdebil kenti yakınlarında bir kent Aslanduz adıyla biliniyor. Hakkari’ye bağlı Yüksekova ilçe merkeziyle, aynı ilin merkezine bağlı bulunan Üzümcü köyünün değiştirilmeden önceki adları da Dize olarak biliniyordu. Ayrıca, Ağrı’nın Doğubeyazıt ilçesinin Kızıldize köyü mevcuttur. Kars yöresinde ilçe merkezi olan Tuzluca’ya Kürt ahali tarafından Eldizk deniliyor. Dizk adı, ‘kalecik’ karşılığındaki Kürtçe dizık sözünden dönüşmüştür. Kayseri’nin Bünyan ilçesine bağlı Dizgerme köyünün adı Asmakaya olarak değiştirilmiş. Nazımiye ilçesinin Dizik köyüne Demirce adı verilmiş. Bu ve benzer örnekler, diz sözcüğünün hangi yörelerde kullanıldığına dair dikkate alınması gereken bir olgudur.