Generic selectors
Exact matches only
Search in title
Search in content
Search in posts
Search in pages
Etimolojik Açıdan
Generic selectors
Exact matches only
Search in title
Search in content
Search in posts
Search in pages

 

 

 

 

 

 

 

 

Eylül

23 Şubat 2020

     Eylül adı hem bayan adı olarak tercih edilmekte hem de günümüzde kullandığımız takvimin 9. ayı olarak görünmektedir. Asurluların takvimlerinde altıncı ay,  Elûl adını taşıyordu.  Akadca Ulūlum, ‘eylül’ ayını ifade ediyordu. Bir şenlik ayı olduğundan, Ulūlum (=eylül) adının, Akadca el.lu/alūlū (=sevinçten şarkı söylemek) sözünden kaynaklandığı görüşündeyim. Söz konusu aya Babilliler Ululu, Asurlular Elûl dediler. Hıristiyan Araplar bu geleneği sürdürerek aynı ayı belirtmek için Aylul; Arami ve Süryaniler ise İlul ya da Elul adlarını kullandılar. Kürtçede eylül yerine; İlon, Elûl, Eylûl ve Rêzenan adları yer alıyor. Etimolojik açıdan eylül  ve eylül adı karşılığındaki benzer adların aynı kökten kaynaklandığı ve Akkadcaya dek uzandığı anlaşılmaktadır. İranlılar bu aya Mihr-i Mah diyorlar. İran Güneş takviminin 7. ayını oluşturan 23 Eylül-22 Ekim arasını kapsayan süreye denk düşmektedir. Eski İranlılar da Mihr-i Mah ayında şenlikler yapıyordu. Eski Orta Doğu’daki mevsimsel şenlikler birbirinden devralınmış gibidir.

     Sidney Smith, Encylopedia of Britannica”nın 4. cildinde (1969), “Babylonian and Assyrian Calender” adlı yazısında (bkz. s.576) Babil ve Asur takviminin 6. ayı olarak Ululu adını yazmaktadır. Çünkü, yeni yıl, Nisan’da başlatıldığından, Mart’ın son haftası şenlik olarak kutsanıyordu. 6. ayın sonlarında tekrar şenlikler yapılıyordu. İranlılarda Mihrican ‘sonbahar’ diye biliniyor. Bir zamanlar 7. Güneş ayının 16. gününden başlamak üzere gece ile gündüzün eşitlenmiş hali olan sonbahar ekinoksunu kutsadıkları şenliğin adı Mihrican diye biliniyordu. Bu ay, eski Mezopotamyalıların 6. ayı olan Elulu’ya denk düşmektedir. Aydın Sayılı, Asurlulardan itibaren yerleşen ay adları listesini aktarırken Mezopotamya takvimine göre, 6. ay olarak Elûl ayını belirtmektedir. Bkz. Aydın Sayılı, “Mısırlılarda ve Mezopotamyalılarda Matematik, Astronomi ve Tıp”, TTK Yay., Ankara 1966, s.330.