Generic selectors
Exact matches only
Search in title
Search in content
Search in posts
Search in pages
Etimolojik Açıdan
Generic selectors
Exact matches only
Search in title
Search in content
Search in posts
Search in pages

 

 

 

 

 

 

 

 

Gübre

24 Haziran 2020

      Toprağın verimini arttırmak için kullanılan her türlü kimyasal veya çürümüş organik madde ve bu maksatla hazırlanan hayvan dışkısı. Yunanca kopriá sözünden alınmadır. Yunanca kopriá (=gübre) sözü, Eski Yunanca kópros (=gübre, insan veya hayvan dışkısı) kelimesine dayanmaktadır. Eski Yunanca kópros sözünün Akadcada ‘zift, katran ve sakız’ karşılığında ifade edilmiş olan kuprum kelimesiyle bağlantılı olduğu kanısındayım. Tevrat’ın bir yerinde (Genesis 6/14) ‘zift’ karşılığında kofer sözü bulunmaktadır. Aynı söz, İbranice kofer, Babilce ve Asurca kupru, Arapça kufr, Aramice kufrā ve Ermenicede kupr şeklinde bilinmektedir.

    Alexander Heidel, Utnapiştim’in gemisini su geçirmez kılmak için, zift (kupru) ve asfalt (=ittû) kullandığını, aynı amaçla Nuh’un da sadece zift (=kôfer) kullandığını belirtmektedir. Öyle anlaşılıyor ki, Eski Yunanlılar da gübreyi ziftle ilişkilendirmişlerdir. Çünkü, Küçük Asya coğrafyasında gübre de tıpkı zift gibi yapı işlerinde kullanılmıştır. Araplar, içi dışı ziftle kaplı yuvarlak sepetlere kufe diyorlardı. Bu söz Kürtçede qūfe, Türkçede küfe olarak biliniyor.

    ‘Gübre’ karşılığında Azerice gübrä ve Türkmence gemre sözü telaffuz ediliyor. Kürtçede önceleri gübre benzeri söz kullanılmıyordu. Son dönemde ifade edilen gûbre, Türkçegübre’ şeklinden alınmadır. Anadolu Türkmenlerinin yerel ağızlarında gübür şekliyle de karşılaşılmaktadır.