Generic selectors
Exact matches only
Search in title
Search in content
Search in posts
Search in pages
Etimolojik Açıdan
Generic selectors
Exact matches only
Search in title
Search in content
Search in posts
Search in pages

 

 

 

 

 

 

 

 

Heyecan

21 Mart 2020

     İnsanın duygularında oluşan aşırı hareketlilik. Heyecan; sevinç, üzüntü ve korku gibi nedenlerle beliren olağan dışı ve geçici duygu durumudur. Heyecan halinde duygular bir tepki olarak aşırı şekle bürünür. Arapça kökenli olan heyecan sözü; kelimelerinin birçoğu ‘deve’yle ilgili olan Bedevi Arap boylarının, devenin hiddetlenmesi karşılığında ifade ettikleri bir sözdür. Erkek deve herhangi bir nedenle, iki ön ayaklarını yukarıya kaldırarak kızgınlık gösterisinde bulunur.  Devenin bu durumuna Araplarca heyecân denilmiş. Çok sonraları Osmanlıca aracılığıyla Türkçede de kullanılan heyecan sözü, insanların duygusal tepkimede bulundukları durumlar için de dile getirilmiştir. Arapça heyecân kelimesi devenin bu taşkınlığı sonucu tozutmasına istinaden ‘tozmak, tozutmak’ diye de bilinmiştir.

     Arapça heyecân; Farsça, Kürtçe, Azerice ve Özbekçede heyecan, Uygurcada hayacan şeklinde yer etmiştir. Heyecan karşılığında Kırgızcada tolkundō, Tatarcada dulkınlanu, Türkmencede tolğunma ve Başkırtçada tulkınlanıv sözleri kullanılmaktadır. Bu sözlerdeki tol, dul ve tul ön hecelerinin Kürtçedeki tûl (=sıçrama ve irkilme) sözcüğüyle ilişkili olduğunu sanıyorum. Bu açıdan, Kürtçede tûl kırın (=fırlatmak, sıçratmak) ve tûldan (=sıçramak, heyecana gelmek) sözleri de telaffuz edilmektedir.