Generic selectors
Exact matches only
Search in title
Search in content
Search in posts
Search in pages
Etimolojik Açıdan
Generic selectors
Exact matches only
Search in title
Search in content
Search in posts
Search in pages

 

 

 

 

 

 

 

 

Hurç

3 Mayıs 2020

     Büyük heybe, torba, sırt çantası.  Arapça ḥurc (=heybe; çoğul şekli ḥurcet, meşinden yapılma büyük heybe veya sandık) kelimesi Farsçada ḥurcin (=heybe) şekliyle karşılaşılmaktadır. Ermenice ḥurj (=sırt çantası) sözününün dışında Kürtçede ḥurç ve benzeri birçok sözle karşılaşılıyor. Kürtçe ḥurç (=içine öteberi konulan torba), ḥurêc (=beze, gudde) ve ḥurçik (=küçük heybe) sözleri aynı kökten kaynaklanmıştır. Ayrıca, içeriksel açıdan aynı ya da benzer karşılıklarda dile getirilen Kürtçe qurç (=arazide taşlık çukurumsu yer, taş yığını), qurçik (=yayla barınağı, iptidai barınak) ve qorç (=taze cevizin üzerindeki yeşil kabuk; çürümüş ve içi boşalmış diş) sözleri mevcuttur. Kürtçedeki qurç ve ḥurç sözlerinin ortak bir kökene dayandıkları kanısındayım.

     Andreas Tietze ve Robert Dankoff, Türkçedeki hurç sözünün Ermeniceden Türkçeye intikal ettiğini iddia etmişler. Oysa, Kürtçede ḥurç, ḥurçik, qorç, qorçik, qurç, qurçik ve benzeri sözlerin fazlalığı dikkati çekmektedir. Bu nedenle, hurç sözünün, Kürtçeden mücavir halklara geçtiği akla gelebilir. Sumerce ḥur-rum ya da ḥur-ru-um sözlerinin varlığıyla Kürtçe ḥurç arasında bir bağ olduğunu sanıyorum. Sumercedeki bu sözler Akadcada ḥurru/m şeklinde yer almıştır. Azerice ḥurcin ve Tatarca kurcın şekilleri Farsçadan alınmıştır.