Generic selectors
Exact matches only
Search in title
Search in content
Search in posts
Search in pages
Etimolojik Açıdan
Generic selectors
Exact matches only
Search in title
Search in content
Search in posts
Search in pages

 

 

 

 

 

 

 

 

Kedi

11 Nisan 2020

     Etçiller takımının kedigiller (Felidae) familyasından memeli hayvanlararın genel adı. Dünyada birçok kedi türüyle karşılaşılmaktadır. Siyam Şah kedisi, Malezya kedisi, Man adası kedisi, Birmanya kedisi, Van kedisi, Ankara kedisi, Çin kedisi, Misk kedisi, Amerikada Pampa kedisi gibi. Türkçede hem kedi hem de pisi kelimesi kullanılmaktadır. Kedi sözünün Ermenice gadu/katu  veya Rumca gati (=kedicik, kedi) sözlerinden Türkçeye geçmiş olması mümkündür. Yunanca gáta sözü de, Anadolu Rumlarınca dile getiriliyordu. Yunanca gati (=kedicik) sözünün de aynı kesim tarafından kullanılmış olması doğaldır. İtalyanca gatta (=dişi kedi) ve gatto (=erkek kedi) ayrımı vardı. Latince catta, Gürcüce kata, Çerkezce kettu, Katalanca ve Danca kat, Rusça ve Lehçe kot, İspanyolca ve Portekizce gato, Norveççe katt, İsveççe cat, Arapça qit ya da qitta, Almanca Katze, İngilizce cat, Fransızca chat, Bulgarca kótka, Sanskritçe ōtu, Sindhice kitty, Maltaca qattus, Galce cath sözleri ‘kedi’ karşılığında ifade edilmektedir.

     Fransız paleontolog, etnolog ve dildilimci Charles Schoebel (1813-1888), ‘kedi‘ karşılığında Batı Dillerinde mevcut olan sözleri Sanskritçe hath (=şeytanca fenalık etmek) ile ilişkili varsaymaktadır. Oysa, bu savın doğruluğundan emin değilim. Çünkü, Latincede de buna benzer cat/us (=kurnaz, şeytan, akıllı, keskin zekâlı) sözü bulunmaktadır. Ayrıca, ‘kedi‘ye İbranicede ḥatul deniliyordu. Kedi sözü, Çincede ses taklidine istinaden māo diye ifade edilmektedir. Kimileri de etimolojik açıdan kedi sözünün Eski Yunanca ḥtenos (=ehlî hayvan) sözüyle ilişkisini aramaktadır.

     Kaşgarlı Mahmud’un sözlüğünde kedi kelimesi yer almamaktadır. Kaşgarlı çetük sözünü, Oğuzcada ‘kedi’ karşılığında belirtirken, küvük (=erkek kedi) sözünü de aktarmaktadır. Azerice, Kırgızca, Kazakça, Özbekçe, Uygurca, Türkmence ve Tatarcada kedi kelimesi kullanılmamaktadır.