Generic selectors
Exact matches only
Search in title
Search in content
Etimolojik Açıdan
Generic selectors
Exact matches only
Search in title
Search in content

 

 

 

 

 

 

 

 

Kirpik

8 Eylül 2020

     Göz kapağının kenarlarında sıralanmış kıllar ve bu kıllardan her biri. Türkçe kirpi kelimesiyle ilişkili görünmektedir. Kirpi sözüne küçültme eki getirilerek kirpi/k denildiği sanılmaktadır. Böylece kirpik sözü ‘kirpicik’ karşılığında dile getirilmiştir. Azerice, Kazakça, Kırgızca, Özbekçe, Tatarca ve Türkmencede kullanılan kirpi sözü ‘sırtı diken şeklinde sert kıllardan oluşan bir küçük hayvan’ karşılığında ifade edilmektedir. Uygurcada ise belirtilen hayvana kirpe deniliyor. Buna karşılık, Azerice, Kazakça, Kırgızca, Türkmence ve Uygurcada kirpik, Özbekçede kiprik ve Tatarcada kirtik sözleri Türkçedeki kirpik karşılığındadır. “Kirpiklerini ok eyle vur sineme öldür beni/ Bıktım dünyanın derdinden vur sineme öldür beni” (Âşık Beyhani, yöre: Dersim, derleyen: Hasan Engin). “Kipriğin kaşına değdiği zaman/ Bekletme sevdiğim vur beni” (Davut Sulari, yöre: Dersim). Türkçedeki göz kırpmak deyimindeki kırp– sözünün kirpik kelimesiyle bağlantılı olması mümkündür. Kürtçe ḳırpandın (=kırpmak) sözündeki ḳırp kökünün Türkçedeki kırpmak sözüyle ilişkili olduğu kanısındayım.