Generic selectors
Exact matches only
Search in title
Search in content
Etimolojik Açıdan
Generic selectors
Exact matches only
Search in title
Search in content

 

 

 

 

 

 

 

 

Kurban

7 Eylül 2020

     Herhangi bir şeye, bir Tanrı’ya veya kutsal kabul edilen bir objeye yakınlık göstererek sevgi bağıyla yönelme. Bu nedenle akraba kelimesiyle aynı köke dayanmaktadır. Akadca ḳerēbum/qerēbum (=yaklaşmak, yakın olmak) sözünden kaynaklanmıştır. Kirve kelimesinin de aynı kökten dönüştüğü görüşündeyim. Akadcada ḳarābu veya ḳerēbu sözü ‘takdis etmek, saygı ile anmak, dua etmek’ karşılığıyla da kullanılmıştır. Arapça karîb (=yakın) kelimesinin çoğulu akribâ’dır. Önceleri akribâ (=yakınlar) diye bilinen bu kelime, sonraları sehven akrabâ şeklinde telaffuz edilegelmiş. Arapçadaki akrabâ (<akribâ) sözü Akadca ḳarabu kelimesiyle bağlantılıdır.

     Sünnet edilen çocuğun yakını olmak kariba sözüyle ifade edilmiş. Tarihsel süreçte kariba sözünde b/v dönüşümüyle önce kariva ve zamanla da karive, kerive, kirve, keriva, kirva ve benzer şekiller türetilmiştir. Kirvelik en yakın akrabalık olarak telakki edilmiştir. Öyle ki, kirve olanlar birinci dereceden yakın sayılarak tarafların karşılıklı evlenmesi de bu nedenle men edilmiştir. Aramice karibo, Süryanice karivo sözleri ‘yakın olan’ karşılığındadır. Ayrıca, bu sözler İbranice k’rová (=yakın) kelimesiyle bağlantılıdır. Kirve sözü, belirtilen kelimelerden dönüşmüştür. Süryanicede ḳorba (=yakın) sözü de telaffuz ediliyor.

     Kurban kelimesi, evveliyatında ‘yaklaşma, yakın olma, yakınlaşma; sevme veya saygı gösterme’  olarak bilinirken sonraları söz konusu sevgiyi pekiştirmek için sevdiğine hediye, adak ve benzerlerini sunarak o şekilde algılana gelmiştir. Bir kısım inanç sahipleri “Tanrı’nın yarattığı canlıyı Tanrı huzurunda diri diri kesmenin hiçbir dinsel açıklamasının olamayacağı” kanısındadırlar. Kurban bayramı, Yahudilikten İslam inançlarına aktarılan bir uygulamadır. İbranice ḳorban (=kurban) ve Hag Ḳorban (=kurban bayramı) sözleri kullanılıyor. İbranice ḳorban sözü Akadca ḳarabu (=yakın olmak, yaklaşmak, sevgi ve saygı göstermek) kelimesiyle bağlantılıdır.

     Kürtçede ‘kurban bayramı’ karşılığında genellikle “Ȋdȇ Heciyan” (=hacılar bayramı) denilmektedir. Kürtlerde söz konusu bayram için ‘kurban’ sözünün kullanılmasının yaygın olmayışı dikkati çekmektedir. Kars ve mücavir yörelerde kurban kelimesi şahıs adı olarak da kullanılmaktadır.