Generic selectors
Exact matches only
Search in title
Search in content
Etimolojik Açıdan
Generic selectors
Exact matches only
Search in title
Search in content

 

 

 

 

 

 

 

 

Lira

1 Mart 2021

      Bir kısım ülkelerin kullandığı para birimi; 100 kuruş değerindeki yerli para birimi. Önceleri 7 gram ağırlığındaki altın sikkeye lira, liralık veya sarı lira deniliyordu.  Lira kelimesi Latince libra (=terazi, denge; ağırlığa dayalı dengeleme) kelimesinden kaynaklanmıştır. Latincede libre şekliyle de telaffuz edilmiş. Ayrıca, Latince librāre (=dengelemek, dengede tutmak, uyarlamak), librilis (=bir libre ağırlığında), librāmentum (=denge, ağırlık, seviye, düzey, denkleştirme) sözleri aynı kökten türetilmiştir. Takriben 1470’li yıllarda Venedik ve Milano’da kullanılmaya başlanan 9-10 gramlık yeni bir gümüş sikkeye lira denildi. Latince libra sözcüğüne istinaden lira adı uygun görülmüştü. Bu lira denilen sikkeler bugünküne benzer metalik paralardı ve üzerinde kralların başları yer aldığından testoni adıyla anılıyordu. Çünkü Latincede testa sözcüğü ‘baş’ demekti. O nedenle, 1474 tarihli Milano lirası, testone diye de biliniyordu. Bu para birimi İtalya dışındaki komşu ülkelere de intikal edince diğer birçok ülkeye de yayılmış oldu.

    İtalyanca lira, ‘gümüş para birimi’ni ifade ediyor. Fransızca livre ‘bir tartı birimi, bir libre gümüş değerinde para birimi’ olarak bilinmiştir. Fransızca livre sözcüğü aynı zamanda bir kısım ülkelerin para birimini ve ‘yarım kilo ağırlığı’nı belirtmiştir. Fransızca livrer fiili, ‘birine bir şey bırakmak, teslim etmek’ demektir. Ancak, Fransızcadaki livre sözü, İtalyanca libra/libre sözünden dönüşmüş olmalıdır. Lira sözcüğü, tüm dillerde lira veya lire şekliyle yerleşmiştir. Yakın dönemde, XIX. yüzyılın ortalarına doğru Osmanlı devletinde sarı lira (=7 gram ağırlığındaki altın sikke) kullanılmaya başladı. O zamanlar 7 gram altının değeri 1 lira idi. 8 Kasım 2020’de 1 gram altın 538,39 lira düzeyine erişti. Bu durum yaşadığımız ülkedeki enflasyon hızının en belirgin göstergesidir.