Generic selectors
Exact matches only
Search in title
Search in content
Etimolojik Açıdan
Generic selectors
Exact matches only
Search in title
Search in content

 

 

 

 

 

 

 

 

Loğ

31 Mart 2021

     Toprak damlarda, yollarda, tarlalarda ve sair yerlerde toprağı baskılamak için kullanılan silindir. Kürtçe lũq (=silindir) sözünden dönüşmüş olduğunu sanıyorum. Kürtçe lũq kırın (=silindirlemek, loğlamak) fiili de bulunuyor. Kürtçe lêḥıstın (=dövmek, baskılamak), leqandın (=sallamak, kıpırdamak) ve leqe (=tekme) sözleri de luq (=silindir)  ile ilişkili olmalıdır. Lũq, leḥ ve lêḥ kökleri kimi dillerde loğ, lug ve benzer şekillere bürünmüştür. Deylemicede loḥ kerdiş (=loğlamak) yüklemi telaffuz ediliyor. Dersim Deylemicesinde loğ/e (=loğ) ve loğe kerdayis (=loğlamak) sözü kullanılmaktadır.

     Ermenicede de loğ (=silindir taş) kelimesi bulunuyor. Farsçaya da intikal eden loğ sözünün Kürtçe luq veya loq sözüyle bağlantılı olduğu kanısındayım. Loğ sözünü Türkçede ‘katılık’ bildiren yoğ kelimesine bağlamak zorlama bir görüş olsa gerektir. Mütercim Âsım Efendi, “Burhân-ı Katı”da toprak damların üzerinde gezdirilen taş için: “bizim diyarların ebniyesi kargir olduğundan (…) o taşa luğ (…) beri öte çekmeye luğlamak tabir ederler” diyor.