Generic selectors
Exact matches only
Search in title
Search in content
Search in posts
Search in pages
Etimolojik Açıdan
Generic selectors
Exact matches only
Search in title
Search in content
Search in posts
Search in pages

 

 

 

 

 

 

 

 

Mafya

23 Kasım 2020

     Gizli örgüt. Yaygın kullanımıyla yasa dışı işlerle uğraşan, zor kullanarak birtakım gizli çıkarlar sağlayan gizli örgüt ve bu örgüte mensup kimse. Mafya sözünün Arapça mahfî (=gizli, saklı) kelimesinin müennes şekli olan mahfiyye sözünden kaynaklanmış olduğu görüşündeyim. Bu kelimenin aslının mahfȗy olduğu anlaşılmaktadır. Arapçada mahfiyyen sözü ‘gizlice, gizli olarak, saklı olarak’ demektir. Arapça mahfil (=gizli kurulan cemiyet) sözü de aynı kelimelerle ilişkilidir. Altı çizili Arapça kelimelerle bağlantılı olarak aynı dilde hafâ’dan hâfî ve onun müennesi hafiyye sözleri ‘gizli, saklı’ olanı ifade etmektedir.

      Mafya sözü XIX. yüzyıldan sonra daha çok kullanılır hale geldi. Bu yüzyılda Sicilya’da kurulan birtakım gizli örgütler, zengin toprak sahiplerinden ve sermayedarlardan haraç alarak geçinmeyi gaye edinmişlerdi. Söz konusu gayeye yönelik olarak, şantaj, dolandırıcılık, sahtekârlık ve zamanla adam kaçırma ve öldürmeler bu gizli örgütlerin başlıca işleri haline geldi. Bu tür gizli örgütler birçok ülkeye yayıldı. Kaçakçılık, rüşvet, haraç, sahte çek ve senet hazırlayarak bunların tahsil edilmesi, uyuşturucu kaçakçılığı, fuhuş, kumar ve sair yüz kızartıcı işler mafya örgütlerinin faaliyetleri arasındadır. Mafya örgütleri, devletlerin en asli görevi sayılan hukukun işlerliğinin zaafa uğradığı dönemlerde palazlanır.

     Mafya kelimesinin Sicilya’ya gelen Napoli kralı IV. Ferdinand’ın olası bir Fransız işgaline karşı kurduğu öne sürülen Morte alla Francia İtalia anela (=İtalya, Fransa’ya ölüm diye bağırıyor) adlı teşkilatın adının ilk harflarinden oluştuğu iddiası gerçeği yansıtmamaktadır. Mafya sözü Arapçadan Sicilya İtalyancasına intikal etmiş, oradan da tüm dünyaya yayılmıştır.

   Yukarıda da açıkladığım üzere Arapça mahfiyye (=gizli, saklı; gizli ve saklı olan) kelimesinden kaynaklanan mafya sözü birçok ülkede konuşulan dillere intikal etmiştir. Kuzey Afrika’ya yakın olan Sicilya adası tarihte Arap kültürünün etkisi altında kalmıştır. Bu nedenle Arapça mahfiyye sözünün en evvel Sicilya İtalyancasında yer almış olması mümkündür. Arapça mafya, İtalyanca, İngilizce, İspanyolca, Yunanca, Fransızca mafia; Rusça, Bulgarca, Sırpça, Hırvatça mafiya sözleri başta olmak üzere birçok dilde farklı şekillerle de olsa varlığını devam ettirmiştir.