Generic selectors
Exact matches only
Search in title
Search in content
Search in posts
Search in pages
Etimolojik Açıdan
Generic selectors
Exact matches only
Search in title
Search in content
Search in posts
Search in pages

 

 

 

 

 

 

 

 

Manolya

27 Aralık 2019

 

       Kişi adı olarak da kullanılan bu bitki, Manolyagillerden yaprakları iri ve parlak yeşil renkte; çiçekleri iri beyaz ve limon kokulu olan bir süs ağacıdır. Bu ağacın boyu Amerika’da 3 m’ye erişirken, Anadolu’da 5 m’yi bulmaktadır.  Bir kısım manolya ağaçlarının rengi kırmızıya çalar ya da erguvan rengindedir. Manolya ağacı, 6-9 yaş arasında çiçeklenmeye başlar. Kimi manolya türleri kışın yapraklarını dökerken kimileri de dökmez. Çiçekleri koklanınca sararmaya yüz tutmaktadır.

     Fransız botanikçi Pierre Magnot (1638-1715) tarafından ilk kez tanıtıldığından onun soy adına dayanılarak magnolia (>manolya) diye adlandırılmıştır. Latince adıyla magnolia virginiana’dır. Eski Fransızcada magnol soyadının Hint-İran Dillerindeki mag (=büyük, yüce, saygın) sözcüğüyle ilişkili olduğu kanısındayım. Bu sözcüğün Kuzeybatı İran merkezli Zerdüşti dinindeki Mag (Zerdüşti uluları, Zerdüşti erenleri) sözüyle bağlantılı olduğunu sanıyorum. Söz konusu dillerde mag ve mah sözcükleri aynı karşılıkta kullanılmıştır. Bunlardan mag sözcüğü Batı’ya da intikal ederek, Latince mag, magis, magister, magistra, magistratus, magna, magnus ve benzeri sözlerin türemesine neden olmuştur. Fransızcada magistrat (=yüksek görevli memur), magnanime (=yüksek gönüllü), magistral (= çok etkili), magnifier (=yüceltmek) sözleri bu açıdan birer örnektir. Mag kök sözü, aynı zamanda büyüleyici diye de bilinmektedir. Bu yönüyle bakılınca Fransızcadaki magnétisme, ‘manyetizma, büyüleme, mıknatıslık’ diye bilinmektedir.

   İngilizce magnolia (ok.megnolya), Rusça magnolia (ok.mag’nolye), Almanca Magnolie (ok.magnoli), Katalanca magnòlia (ok.megnolya), Flemenkçe magnolia (ok.maḥnolya), Fince magnolia (ok. megnoliye), Danca magnolia (ok. manulye); Kürtçe manolya,magnelî, Tacikçe magnolya, Kazakça magnoliya, Urduca mignulya, Boşnakça magnolija (ok. magnoliya), Hintçe maiganoliya (ok.megnulya), Hırvatça magnolija (ok. mag’noliya), Norveççe magnolia (ok. man’nulya), İtalyanca magnolia (ok. manyolye), Arapça şeceretü’l-mağnuliyeti (=manolya ağacı), Lehçe magnolia (ok. magnolya), Danca magnolia (ok. manulye), Çekçe magnólie (ok.magnoliye), Ukrayna Dili mahmoliya, Peştuca magnulya, Ermenice magnolia (ok. magnolya), Bulgarca magnoliya, Farsça magnulya sözleri yukarıda kökenini belirttiğim şekilde aynı  maziye sahiptirler.