Generic selectors
Exact matches only
Search in title
Search in content
Etimolojik Açıdan
Generic selectors
Exact matches only
Search in title
Search in content

 

 

 

 

 

 

 

 

Misket

4 Ocak 2021

     Bilye. Çocukluk dönemimizde gazoz kapaklarına oynadığımız renkli desenli ve yuvarlak küçük nesne. Fransızca mousquet sözünden alınmıştır. İngilizcede musket diye geçer. Öte yanda şarapnel ve bombaların içindeki demir parçacıklarına da misket denilmektedir. Bu tür bombalar misket bombası diye biliniyor. Buradaki misket adı  Fransızca mousquet kelimesinden alınmıştır. Öte yanda, bir çeşit güzel kokulu üzüme verilen misket adı Fransızca muscat sözünden aktarılmıştır. Güzel kokulu bu üzümün adı misk geyiğinin adıyla ilişkilidir. Misk geyiği İç Asya’nın yüksek dağlarında yaşamaktadır. Bu geyiklerin erkeğinin kara derisinin içinde yuvarlak elma büyüklüğünde erbezi bulunuyor. Erkek geyik dişisini cezbetmek için bu erbezindeki kokuyu yayar. Günümüzde lavanta kokusuna karıştırılarak da kullanılıyor. Bu geyik çeşidine misk denilmesinin nedeni bunların erbezinin misk adındandır. Farsça müşg sözünden dönüştürülmüştür. Farsça müşg ise Pehlevice mušk kelimesiyle bağlantılıdır. Pehlevice mušk sözü Sanskritçe muṣka (=husye, testis, erbezi) sözünden alınmıştır.

     Arapçaya geçen Farsça müşg kelimesi, Arapçada misk şekline bürünmüştür. Türkçeye de geçen bu kelime sonundaki k harfi düşerek mis olarak yaygınlaşmıştır. Türkçede mis gibi veya mis gibi kokmak deyimi, aslında misk geyiği erkeğinin misk denilen husyesinin saldığı kokudur. Buradaki misk adı, Sanskritçe muṣka (husye, erbezi, testis) sözünden kaynaklanmıştır. Üzüm tanesi, bomba içindeki demir parçası, bilye karşılığındaki misket sözlerinin de kaynağı Sanskritçe muṣka’dır. Farsça müşg-bîd ‘Acem söğüdü veya sultānî söğüdü’nü belirtmektedir. Bu bağlamda, Farsça müşg-bû (=misk kokusu) ve müşgîn (=misk kokulu; siyah, kapkara) sözleri de örneklenebilir.