Generic selectors
Exact matches only
Search in title
Search in content
Etimolojik Açıdan
Generic selectors
Exact matches only
Search in title
Search in content

 

 

 

 

 

 

 

 

Obruk

12 Şubat 2021

      Kireçtaşı veya alçıtaşı gibi eriyen katmanların çöküntüsü sonucu oluşan derin çukur. Orta Çağdan bu yana Türkçede kullanılan oprı (=çukur, dere) ve opra (=yıpramak) sözleriyle ilişkilidir. Kaşgarlı Mahmud’un sözlüğünde de bu kelimeler yer alıyor. Ayrıca Kıpçakçada oprul– ‘toprak çöküntüsü’ diye biliniyor. Kıpçakçada obur (=oyuk ve çukur yer) sözcüğü telaffuz edilmektedir. Eski Uygurca opu ‘burgaç, girdap’ karşılığındadır. Rusça ovrág (=vadi, dere, çukur yer) sözcüğü aynı kökenden kaynaklanmış olsa gerektir. Uygurca opkun, Tatarca upkın ve Başkırtça upkın sözleri ‘girdap’ oluşu ifade etmektedir.

     XIV. yüzyıldan bu yana yayınlanmış kaynaklarda “yer obruldu” sözü geçiyor. Anadolu’nun kimi ağızlarında obrulmak sözü ‘yer kaymak, yer çökmek, yer çukurlaşmak’ diye dile getirilmektedir. Obruk sözünün obur ile ilişkisi söz konusudur. Uygurca opkur, Kırgızca oburu açık, Kazakça obır, Başkırtça ubır ve Rusça objōra (obyora) sözleri ‘obur’ karşılığındadır.