Generic selectors
Exact matches only
Search in title
Search in content
Etimolojik Açıdan
Generic selectors
Exact matches only
Search in title
Search in content

 

 

 

 

 

 

 

 

Olimpiyat

27 Şubat 2021

       Çeşitli alanlarda her dört yılda yapılan spor yarışları. Kimi zaman tek bir alanda genellikle yılda bir yapılan karşılaşmalar. Olimpiyat adı Olympos dağ adından kaynaklanıyor. Eski Yunan toplumunda baş tanrı Zeus adına spor etkinlikleri ve birçok alanda şenlikler yapılırdı. Bu olimpiyatlar, bugünkü Yunanistan’ın Elis iline bağlı Arḥaia Olympia kasabasında yapılıyordu. Bu kasabanın yakın zamanda nüfusu on bini aşkındı. Olympos adı İlk Çağdan kalmadır. Eski Yunanca Olympia, Elis yakınlarında bulunan  ve Olympia oyunlarının düzenlendiği yer olarak biliniyordu. Eski Yunanca olympiakos (=olimpiyatlarla ilgili) sözü de kullanılıyordu.

    Eski Yunanca olympiados sözü ‘Olympos’ta oturan, Olympia şenlikleri ile ilgili, dört yılda bir yapılan olympia etkinlikleri’ karşılığındadır. Yüksek dağ veya tepelere ve o yerlerin yanı başındaki yerleşim yerlerine Olympos ya da Olympia adı verilmiş. XIII. yüzyılda Ağrı yöresinden geçen ünlü gezgin Marko Polo, Ağrı Dağı’ndan Olympus dağı olarak söz etmiştir. Bkz. Marco Polo, “The Descrıptıon of the Word” I, London MCMXXXVIII, s. 97. Olympos adının oly/oli ilk hecesi ‘yükseklik ve ululuk’ ihtiva etmektedir. Sumerce uru (=büyük, iri, ulu) sözü r/l değişimiyle ulu şekline bürünmüştür. Akadca alū(m) (=yüce, yüksek) sözü Arapça, Farsça ve Kürtçede āli (=yüce, yüksek, ulu) şekliyle devam etmiştir. Olympos adındaki Oly(m) ön hecesinin Yunanca dışındaki dillerden o arada Akadca alū(m) (=yüksek, yüce, ulvî) şeklinden intikal etmiş olduğu görüşündeyim.

      Eski Yunancada Olympos, Latincede Olympus şekliyle ifade edilen söz konusu dağlara kutsallıkları nedeniyle bu adın verilmiş olduğu kanısındayım. Anadolu coğrafyasında da 20 kadar Olympus dağı bulunmaktadır. Bursa yakınlarındaki Uludağ’ın eski adı Olympus idi. Bugünkü Uludağ adı Olympos adından dönüştürülmüş olmalıdır. Olympos adı o denli yerleşmiş ki, Asya, Avrupa ve Amerika kıtasında Olympos adlarıyla karşılaşılmaktadır. Bkz. Bilal Aksoy, “Çağdaş Bilimlerin Işığında Nuh’un Gemisi ve Tufan”, Ankara 1987, s.171-172. Bugün Türkçede de kullanılan olimpiyat kelimesinin Eski Yunan olympia’larından (=şenlik’lerinden) kaynaklandığı anlaşılmaktadır.

     Eski Yunanca olympiáda, Latince olympiae, Fransızca ve İtalyanca olympiade, İngilizce olympiad, İspanyolca ve Portekizce olmpiada, Rusça olimpiáda, Kürtçe olimpiyad veya olimpiyat, Gürcüce olimpiada, Ermenice ōlimpiada, Kazakça olimpiada, Sırpça olimpiyada, Bulgarca olimpiada vd.