Generic selectors
Exact matches only
Search in title
Search in content
Search in posts
Search in pages
Etimolojik Açıdan
Generic selectors
Exact matches only
Search in title
Search in content
Search in posts
Search in pages

 

 

 

 

 

 

 

 

Pandemik

24 Mart 2020

     Evrensel, küresel, genel. Birkaç ülkede birden ortaya çıkan. Eski Yunanca pan (=tüm, bütün) ve demos (=orta sınıf; halk, memleket, ülke) sözlerinden oluşmaktadır. Ayrıca, Eski Yunancada pandemia (=bütün halk), pandemios (=Bütün halka dair; genel, umumî) ve pandemei (= tüm halkla birlikte) sözleri bulunuyordu. Eski Yunancadaki bu söz, zamanla tüm dünya halklarını ifade eden bir terim olarak kullanılmıştır.

    Bu satırları yazdığım sırada pandemik özelliğe bürünen koronavirüs nedeniyle, evlerimize kapandığımız bir durumda yaşıyoruz. Aralık 2019’da başlayan bu hastalığın, Çin’in Hubei eyaletinin başkenti olan Wuhan’da ilk kez yayıldığı görülmüştür. Wuhan’ın nüfusu on milyonun üstündedir. Bu kentin adının özgün şekli Wuhan’dır; o nedenle, “Vuhan” şeklinde yazanlara da yazılması gerektiğini önerenlere de katılmıyorum. Koronavirüs, diğer ülkelere yayılıp can kayıplarında artışlara yol açtığından, 11 Mart 2020’de Dünya Sağlık Örgütü’nce pandemi olarak ilan edilmiştir. Bu nedenle, koronavirüs adıyla bilinen salgın hastalık pandemik (=evrensel) bir hastalıktır. İnsanlık tarihine baktığımızda, birçok pandemik hastalığın binlerce insanın ölümüne yol açtığını belirlemekteyiz.

   Fransızca pandémique (pandemik) okunuş şekliyle Türkçeye geçmiştir. İngilizce pandemic (pendemik), İtalyanca pandemico, Portekizce pandêmico, İspanyolca pandémico, Almanca ve Hollandaca pandemisch olarak belirtilmektedir.