Generic selectors
Exact matches only
Search in title
Search in content
Search in posts
Search in pages
Etimolojik Açıdan
Generic selectors
Exact matches only
Search in title
Search in content
Search in posts
Search in pages

 

 

Son Eklenenler

 

 

 

 

 

 

Pırlanta

20 Aralık 2019

     Birden çok kesimli şekilde yontulan parlak elmas parçası. Latince beryllus (=gök zümrüt) sözüyle bağlantılıdır. Latinceden İtalyancaya yansıyan ve İtalyancada brillante (=parlayan) sözüne dayanan pırlanta sözü ‘parlak’ karşılığındaki İspanyolca brillante, Portekizce brilhante ve Katalanca brillant sözleriyle ilişkilidir. İngilizcede brillant, Almanca Brillant ve Fransızca brillant sözleri de aynı karşılıkta telaffuz edilmektedir. Etimolojik açıdan bır, pır köklerine dayanmaktadır. Kürtçe bırıqin (parlamak) ve bırıqandın (=parlatmak) sözleri de aynı kökten türetilmiştir. Akkadca birqu, Arapça berk ve Kürtçe bırusk sözleri ‘şimşek’ diye bilinmektedir. En güçlü şekilde parlayan şimşektir. Akkadca baraqu, şimşeğin çakmasını bildirmektedir.

     Aslında Türkçedeki parlamak yüklemindeki par kökü de aynı etimolojik köklere istinat etmektedir. Eski Yunanca pharos (=fener, deniz feneri), günümüzdeki far sözüne yol açmış olmalıdır.  Ayrıca, Türkçedeki pırıl pırıl deyimi ‘çok temiz, çok parlak’ oluşu belirtmektedir. Yunancada ‘pırlanta’ karşılığında diamanti ve brilanti sözleri telaffuz edilmektedir.

     Azeriler ‘pırlanta’ya brilyant, Türkmenler gövher sözünün yanı sıra birillant ve Ruslar brillant demektedirler. Bkz. Briyantin.