Generic selectors
Exact matches only
Search in title
Search in content
Search in posts
Search in pages
Etimolojik Açıdan
Generic selectors
Exact matches only
Search in title
Search in content
Search in posts
Search in pages

 

 

 

 

 

 

 

 

Pişmaniye

24 Ocak 2021

     Yün teli şeklinde ve tel tel ayrılabilen beyaz bir helva çeşidi. Yakın zamanlarda renk katılmış şekli de görülüyor. Farsça pēşm (=yün) kelimesinden kaynaklanıyor. Kürtçede aynı karşılıkta başka sözcüklerin yanı sıra peşm (=yün) sözcüğü de kullanılıyor. Farsça pēşmî (=yünlü kumaş, yün kumaş), pēşmîne (=yünlü), pēşm-dār (=tüylü, yünlü), pēşm-rîsî (=yün eğirmek, bükmek), pēşmālū (=tüylü, üstü yünlü) ve pēşm-çînî (=yün kırkımı, koyun kırkımı) sözleri de biliniyor. Farsça peşm (=yün) kelimesi Pehlevice pašm (=yün) sözcüğünden geldiği anlaşılıyor. Pehlevicede pašm/en ‘yünlü’ demekti. Tacikçe pašm (=yün) ve Beluçça pijm (=yün) sözleri de kullanılıyor. Akadcada ‘taranmış yün’ karşılığında pušikkum deniliyordu.

     Bu helva çeşidine – tıpkı yüne benzediği için – Farsça peşm-âne (=yün gibi, yüne benzer)  adı verilmiştir. Farsça peşm-âne sözündeki Farsçaâne (=gibi, benzer) son ekiyle birlikte, Arapçaiyye (<iyyet) son ekinin de eklenmesiyle pişmaniye (<Peşm/ân)-iyye) şekline dönüştürüldüğü görülmektedir. Pişmaniye, Kürtçede pişmanî veya pişmanîye şeklinde telaffuz ediliyor. Farsçada ‘pamuklu şeker’ ya da ‘pişmaniye’ karşılığında pēşmēk denilmektedir. ‘Yün’e benzediğinden böyle bir adlandırmanın yapıldığı anlaşılıyor. Bkz.Yün.