Generic selectors
Exact matches only
Search in title
Search in content
Search in posts
Search in pages
Etimolojik Açıdan
Generic selectors
Exact matches only
Search in title
Search in content
Search in posts
Search in pages

 

 

 

 

 

 

 

 

Rab

13 Eylül 2019

     Efendi, sahip, mutasarrıf, malik, ehil; Tanrı, Cenebıhak. İbranice rabbi (büyüğüm, ustam), Eski Arapça rabbi (Tanrı)>Arapça rabb (Tanrı). Eski Arapça Rabennā (Tanrımız)> Rabennā hakkı için (Tanrı adına, Tanrı hakkı içi).  Sumerce rab ve Akadca rappum ‘azize, tanrıça’ olarak kayıtlara geçmiştir. Ayrıca, Sumerce rab.ba, Akadca rab bum ‘ulu, yüce, ulvi’ diye biliniyordu. Bugünkü Rab sözünün de Sumerlilere ve Akadlılara ait bu eski kelimelerden kaynaklandığı anlaşılmaktadır. Zamanla Aramice ve Süryanicede rab/rabba (büyük, yüce, ulvi) kelimeleri ifade edilmiştir. Doğu bilimci, A.J.Wensınck, İslam öncesi Araplarının ilâhelerinden al-Lāt’ın Tā’if’te bulunan heykelinin  al-rabba sıfatını taşıdığını belirtmektedir (İslam Ansiklopedisi Leiden tabı, Rabb md).

     Kürtçe Reb, Urduca Rab/Räb, Özbekçe Räb, Azerice Räb aynı karşılıkta ifade edilmişlerdir. Osmanlıcada Rabbi (Tanrı), Ya Rabbi (bir tür Tanrı’ya hitap şekli), rabbani (Tanrı’ya ilişkin), rabbaniyyun (kendilerini Tanrı’ya adayanlar ve bunların temsil ettiği görüş) kelimeleri mevcuttu. Bunlar, bugün de telaffuz edilmektedir.

      Rab sözü, Kur’an-ı Kerim’in Tâ-Hâ Sûresi 114. âyetinin sonunda “ve qul rabbi zidni ilmen ” (ve de ki Rabbim benim ilmimi arttır) buyruğunda belirtilmektedir. Bu âyette “Rab“, ‘Tanrı’yı ifade  etmektedir. Kur’an’da takriben bine yakın yerde Rab kelimesi telaffuz edilmektedir. Bunların büyük bir çoğunluğu Tanrı’dan söz edilirken, birinde Firavun’dan söz edilirken, beşinde Hz. Yusuf zamanındaki Mısır hükümdarından söz edilirken, diğer beşinde ise Tanrı dışındaki mevzulara değinilirken Rab kelimesi kullanılmıştır. İslamiyetten önce köleler efendilerine Rab diyorlardı. Kur’an bunu yasakladığına dair bir buyrukta bulunmamakla birlikte, hadislerde kölenin efendisine Rab demesinin uygun olmadığı açıklandı. Nedeni de, Kur’an’da Tanrı’ya Rab denilmesidir. Birtakım anlatımlarda, kölelerin efendilerine Rab değil, Seyyid demeleri önerilmektedir.