Generic selectors
Exact matches only
Search in title
Search in content
Etimolojik Açıdan
Generic selectors
Exact matches only
Search in title
Search in content

 

 

 

 

 

 

 

 

Sandık

22 Ağustos 2019

     İçinde çeşitli şeyler saklamaya ve taşımaya yarayan tahtadan yapılma dört köşeli ve kapaklı ev eşyası. Sandık sözcüğünün Arapça sanduk şeklinden Türkçeye geçtiği sanılmaktadır. Kumanlar sunduq diyorlardı. Eski Ruslar sunduk şeklini kullanıyorlardı. Arapçaya Aramice snduqa şeklinden intikal etmiş olabilir. Süryaniler de “snduqa”yı biliyorlardı. Bu sözcük, zamanla sanduka şekliyle Türkçede de yer almıştır. Ermenice sandıg/sınduk şekli yakın çevresine de yayılmıştır. Azerice sandıg, Tatarca sondık, Uygurca sanduk, Özbekçe sändık; Türkmence, Kazakça ve Kırgızca sandık şekliyle telaffuz edilmektedir. Kürtçe sandıq Farsçada da bilinmektedir.

   Sandık kelimesinin kökeninin Eski Yunanca olduğu görülmektedir. Eski Yunanca sün (=birlikte, topluca, bir araya getirme) sözcüğüyle ilişkilidir. Nesne için ‘ile, yoluyla, aracılığıyla’ demektir. Eski Yunanca sünthetos (=bir araya getirilmiş bölümlerden oluşan), süntehsis (=birleşme, karışım), sünthakos (=biriyle bir arada kalmak, bir şeylerin bir arada bulunması) sözleriyle münasebetin olduğu anlaşılmaktadır. Öyle anlaşılıyor ki, Eski Yunanca sünthakos (=bir şeylerin bir arada bulunması) sözü Aramiceye intikal ederek Arapçaya ve Osmanlıcaya geçmiştir. Türkçe sandık ve Kürtçe sandıḳ şekliyle telaffuz ediliyor.

  Türkçede sandık sözcüğüne dayalı olarak kamu kuruluşlarında çalışanların sosyal güvenliğini esas alan birtakım kuruluşlar bulunmaktadır: Emekli Sandığı, Ölüm Sandığı, Emniyet Sandığı gibi. Seçimlerde oy kullandığımız seçim sandığı, gelinlerin kullandığı çeyiz sandığı gibi başka sandık çeşitleri bulunmaktadır.