Generic selectors
Exact matches only
Search in title
Search in content
Search in posts
Search in pages
Etimolojik Açıdan
Generic selectors
Exact matches only
Search in title
Search in content
Search in posts
Search in pages

 

 

 

 

 

 

 

 

Tazı

25 Ocak 2020

     Önceleri daha çok tavşan avında kullanılan çekik karınlı, uzun bacaklı pek çevik tüysüz köpek. Farsça tazi (av köpeği, tazı) sözünden Türkçeye geçmiştir. Farsçaya ise Kürtçe tazi (=çıplak) sözünden intikal etmiştir. Bu tür köpekler genel olarak tüysüz olduklarından Kürtçe tazi (=çıplak) sözü nedeniyle adlandırılmıştır. İşin ilginç yanı, Farslar tazi sözünü ‘Arap, Arabî, Arapça’ karşılığında da kullanmaktadır. Bu adla anma, Arapları hor görerek ‘baldırı çıplak’ olarak nitelemek maksadıyladır. Bilindiği üzere, Araplar da Farsları Acem/Acemi (=Arapça okuma yazma bilmeyen) diyorlar. Bu son söz aynı zamanda ‘tecrübesiz, işten anlamaz’ diye de ifade edilmektedir. Eski Yunanlıların kendilerinden olmayan, kendilerine yabancı halklara barbar (=yabancı) demeleri gibi.

     Pars Tuğlacı, “Okyanus Ansiklopedik Sözlük” adlı eserinde söz konusu kelimeyi tazi şekliyle aktarmaktadır. Azeriler de bu av köpeklerine Türkçedeki şekliyle tazı demektedir. Azerilerin bu kelimeyi komşuları Fars ya da Kürtlerden almış oldukları anlaşılmaktadır. Özbekler aynı karşılıkta tozi it demektedirler. Türkmence, Kazakça tazı, Uygurca tazi, Tatarca aw iti, Özbekçe tàzi ya da tozi it, Başkırtça av iti olarak bilinmektedir. Kıpçakların ve Karakalpaklıların da tazı (=av köpeği) sözünü telaffuz ettiklerini belirlemekteyiz. Daha önceleri Türkçe konuşan topluluklar tazı yerine toygan diyorlardı. Tazı sözü sonradan Güneylerindeki İrani halklardan alındı.