Generic selectors
Exact matches only
Search in title
Search in content
Search in posts
Search in pages
Etimolojik Açıdan
Generic selectors
Exact matches only
Search in title
Search in content
Search in posts
Search in pages

 

 

 

 

 

 

 

 

Vanilya

17 Mart 2020

     Bir çenekliler sınıfının salepgiller familyasından çiçekleri beyaz ve kokulu olan, Meksika’da ve yaygın olarak tropikal ülkelerde yetişen, tırmanıcı özelliğe sahip bir bitki. Meyvesi bir kısım tatlılara güzel koku vermek için kullanılmaktadır. Bilimsel adı, vanilla planifolia’dır. Vanilya adı, İspanyolca vanilla sözünden gelmektedir. İspanyolcada vainilla diye de bilinmektedir. İtalyanca ve İngilizce, vanilla, Fransızca vanille, Portekizce baunilha, İtalyanca vaniglia, Yunanca vanilia, Arapça fanilya, Farsça vanil, Almanca Vanille sözleri ‘vanilya’ karşılığında telaffuz edilmektedir. Vanilya meyvesi, popüler tıbba nazaran, ateşi düşürür ve bronşları temizleyerek öksürüğü söker. Sinir bozukluğunu gidererek hazmı da kolaylaştırır ve bünyeyi güçlendirir. Bu yönüyle bakılınca, bugünlerde dünyayı saran corona virüsün yol açtığı can kayıplarında sağaltıcı etkisi denenebilir. ‘Vanilya‘nın meyvesinde ortalama %2 oranında vanilin maddesi bulunmaktadır ve meyveye kokusunu veren de bu maddedir.

       Vanilya meyvesi uzun bir muhafaza, kabuk ya da kın içinden açılarak çiçeklenir ve meyveye dönüşür. Bu açıdan İspanyolca vaina (=kın, kılıf, badıç) sözüyle bağlantılı olabilir. Bu nedenle vanilya, tıpkı fasulye, bezelye, burçak ve börülcede olduğu gibi bir görünümdedir. Adlarını belirttiğim bu tür baklagillerin muhafazasına benzer ‘vanilya‘nın da kılıfı ya da badıcı bulunmaktadır.