Generic selectors
Exact matches only
Search in title
Search in content
Etimolojik Açıdan
Generic selectors
Exact matches only
Search in title
Search in content

 

 

 

 

 

 

 

 

Vapur

6 Ocak 2020

     Buharlı gemi. Su buharının verdiği güçle çalışan bir gemi türü. Fransızca bateau à vapeur (=buhar gemisi) sözünün kısaltılarak kısaca vapeur (=buhar) denilişinden gelmektedir. Latince vapor (=buhar, islim, buğu; ısı, sıcaklık) kelimesine dayanmaktadır. Latince vapōrāre ‘buhar salmak, ısıtmak’ demektir. Aynı dilde ‘buhar bacası’ vapōrārium diye ifade ediliyor. İtalyanca vapore, İspanyolca vapor, Portekizce barco a vapor (=buharlı gemi), vapor (=buhar), Kürtçe papor, vapor, papur, vapur şekilleri telaffuz edilmektedir. Fransızca vapeur, Korsikaca vapore, Katalanca vapor, Romence aburi sözleri ‘buhar’ karşılığındadır. Bu dillerin bir kısmında hem ‘buhar’ hem de ‘gemi’ karşılığında biliniyor.

     Portekizcede navio a vapor (=vapur, buharlı gemi) diye birçok dilde buharlı oluş belirtilmektedir. Almanca Dampf (=buhar, buğu), Dampfer (=vapur); İngilizce steam (=buhar), steamer (=vapur, buharlı gemi); İtalyanca vapor (=buhar) vapore (=buharlı gemi, vapur) sözleri nedeniyle, buna benzer bir kısım dillerde vapur sözü o dildeki buhar karşılığındaki sözle ilişkilidir. Bu bağlamda, Farsça keşti (=gemi) sözüne istinaden keşti-i buhar (=buharlı gemi, vapur) diye bilinmektedir. İlk buharlı gemi 20 Mayıs 1828’de ipek tüccarı Artemis Efendi’nin öncülüğünde İstanbul limanına getirtilerek bir kısım tüccarın da hazır bulunuşuyla padişah II. Mahmud’a hediye edildi. Sonraları şirketleşmeler ve yolcu taşımacılığı başlatıldı. Buharlı geminin ilk yolcu tarifesi 29 Mart 1851 tarihli Takvîm-i Vakayi gazetesinde yayımlanmıştır.