Generic selectors
Exact matches only
Search in title
Search in content
Search in posts
Search in pages
Etimolojik Açıdan
Generic selectors
Exact matches only
Search in title
Search in content
Search in posts
Search in pages

 

 

 

 

 

 

 

 

Yek

25 Mart 2020

     Bir, tek. Kürtçe ya da Farsça yek (=bir, tek) sözünden Türkçeye geçmiştir. Bektaşi yeniçeriler dua ya da gülbanklarında “Yektir Yezdan” ya da “Yektir Allah” diyorlardı. Osmanlıcada yek ön ekli onlarca kelime bulunuyordu: Yek-dem (=bir dem), yek-cân (=arkadaş, yek-berg (=tek yaprak), yek-âvâz (=tek ses), yek-ten (=birden), yek-dil (=gönüldeş), yek-reng (=tek renkli), yekûn (=toplam), yek-sân (=düz, bir; yerle yek-sân: ‘yerle bir’), yek-rûz (=bir günlük), yek-vücûd (=hep birlikte), yek-cins (=aynı cinsten) gibi birçok örnek sayılabilir.

      Tıpkı bir sözcüğü gibi yek sözcüğü de Türkçeye Aryen Dillerden intikal etmiştir. Farsça ve Kürtçedeki yek sözü, Hintçe ek, Sindhice hek, Bengalce ve Nepalce ēka, Pencapça ika, Sinhalice ekak, Urduca eyk, Ermenice mek diye telaffuz edilmektedir.

    Kürtçede de yek ön ekli birçok söz mevcuttur: Yek-deng (=tek ses), yek-car (bir kez, bir defa), yek-bûn (=birlik olmak), yek/ıti (birlik), yek-dest (=tek elden), yek-pare (=tek parça; bütün), yek/nesak (=monoton), yek-peresti (=tek tanrıcılık) gibi.