Generic selectors
Exact matches only
Search in title
Search in content
Search in posts
Search in pages
Etimolojik Açıdan
Generic selectors
Exact matches only
Search in title
Search in content
Search in posts
Search in pages

 

 

 

 

 

 

 

 

Zindan

21 Temmuz 2020

    Tarihte suçlu olduğuna karar verilenlerin içine atıldığı yer altı mekânları. Avesta zaena-dāna kelimesiyle ilişkisi bir varsayım düzeyindedir. Pehlevice ve Partça zindān, Kürtçe zindan, Ermenice zndan şekliyle biliniyor. Zindan kelimesindeki zin ön ekinin ‘bağ’ karşılığında ifade edilmiş olduğu görüşündeyim. Bu bağlamda, Kürtçe zin (=binek hayvanlarının sırtına bağlanan eyer, palan ve semer) sözcüğüyle de  ilişkilidir Farsça zencir ve Kürtçe zincir sözlerindeki zen veya zin kök sözcüklerinin de ‘bağ’ karşılığında ifade edilmiş oldukları kanısındayım. Zindana konulan suçlular ya da muhalifler pranga ve benzeri bağlarla bağlanıyordu. Bu nedenle, zindan sözünün ‘bağlıların yeri’ karşılığında dile getirilmiş olduğunu sanıyorum.

     Zindan sözünü Pehlevice zēn (=silah) veya zana (=bilgin, düşünen fikir adamı) kelimeleriyle ilişkilendirenler de bulunmaktadır. Tacikçe zindon, Peştuca zendan ve Azerice zindan sözleri de ‘hapishane’ demektir. Hintçe bandighara (=hapishane) kelimesindeki band veya bandig sözcüklerinin Kürtçede ‘bağ, ip, urgan’ karşılığındaki bend ve bendık sözleriyle ilişkili olduğu anlaşılmaktadır. Sinhalice bandhanānāgāra (=cezaevi) sözünde de aynı bağlantıyı görmekteyiz. Çağdaş Ermenicede ‘cezaevi’ karşılığında telaffuz edilen bant kelimesi de ‘bağ, bağlı’ ve ‘tutuklu oluş’u belirtmiş olmalıdır.