Generic selectors
Exact matches only
Search in title
Search in content
Search in posts
Search in pages
Etimolojik Açıdan
Generic selectors
Exact matches only
Search in title
Search in content
Search in posts
Search in pages

 

 

Son Eklenenler

 

 

 

 

 

 

Zirzop

22 Haziran 2020

     Delişmen, deli dolu hareket eden, patavatsız, kaba, kural dinlemez, söz anlamaz, aklına estiği şekliyle davranan. Osmanlıcada zırzop şekliyle de ifade edilmiş. Zırzop kelimesindeki zır ön eki Kürtçede “eşeğin anırması”nı belirtmektedir. Zır sözü ayrıca, ‘savaş naralarını ve at kişnemelerini’ dile getirmektedir. Kürtçe zırzop (=kopuk, kural tanımaz, saygısız, söz dinlemez; bağırıp çağıran) sözünden Osmanlıcaya ve Türkçeye intikal etmiş. Türkçeye yerleşen zır sözcüğü diğer bir kısım sözcüklerle birlikte kullanılır: zır deli, zır zır deli gibi.

     Evliya Çelebi, seyahatnamesinde “zır-zop-bel-hop” sözünü kullanmaktadır (I/158 b23). Buradaki zır-zop sözü ‘delişmen, kaçık, üşütük’ karşılığındadır. E. Çelebi, zırtıl (=deli, haylaz, yaramaz) sözünü, seyahatnamesinin birkaç yerinde ifade ediyor. Ahmed Vefik Paşa’nın sözlüğünde zırzop veya zirzop kelimesiyle karşılaşmadım. Şemseddin Sami, sözlüğünde “zirzop” kelimesini “delişmen, münasebetsiz, zırlak” diye açıklamış. XVII. yüzyıl Osmanlı edebî eserlerinde ‘zırzop’ karşılığında zırzıbıldak sözü kullanılmıştır. Türkçedeki zırıltı ve zırlamak sözleri de yukarıda aktardığım zır kök sözcüğüyle ilişkilidir.