Generic selectors
Exact matches only
Search in title
Search in content
Search in posts
Search in pages
Etimolojik Açıdan
Generic selectors
Exact matches only
Search in title
Search in content
Search in posts
Search in pages

 

 

 

 

 

 

 

 

Zot

9 Mart 2020

     Kaba, görgüsüz, ahmak, budala, şaşkın, akılsız. Türkçede kaba saba adamlara ve görgüsüz kimselere zot adam denilmektedir. Karşılıklı inatlaşmayı ifade eden ‘sen zot, ben zot, kim verecek ineğe ot’ sözleri telaffuz edilmektedir. Fransızca sot ve sotte (sot) sözleri ‘budala, ahmak, aptal, şaşkın ve gülünç’ karşılığındadır. Fransızca sottement (sotman), ‘aptalca, budalaca’ demektir. Aynı dilde sottise (sotiz: ‘budalalık, aptallık), sottisier (sotizye: ‘budalalıklar, saçmalıklar’) sözleri de bilinmektedir.

     İngilizcede sot (sot: ‘ayyaş, sarhoş kimse) ve sottish (sotiş: ‘ayyaş, sarhoş’) kelimeleri bulunmaktadır. Eski İngilizce sott (=ahmak, bön, salak, aptal) sözü kullanılyordu. Zot sözü Türkçeye Fransızcadan geçmiş olabilir. Bununla birlikte, Yunanca zontano (=hayvan) ve zontóvolo (=ahmak, kaba, enayi; hayvan) sözleriyle etimolojik açıdan bir köken birliğinin olması mümkündür. Türk argosunda dile getirilen zonta sözü yukarıdaki Yunanca sözlerden kaynaklanmıştır. Latince stult/us (=akılsız, ahmak, aptal) ve stultiti/a (=ahmaklık, aptallık) sözlerinin Fransızca ve İngilizcedeki sot ile köken birliğinin olması olasıdır. İtalyanca zotico (=kaba) sözünün zot sözüyle bağlantılı olduğu söylenebilir.

    Trabzon, Artvin ve Rize dolaylarında ‘eskimiş madensel araçlara kaynakla ek yapmak’ ya da ‘kazma, balta gibi araçları çelik ekleyerek onarmak’ karşılığında zot etmek deyimi kullanılmaktadır. Kars yöresinde aynı işleme zotlamak denilmektedir. Trabzon ve çevresiyle, Sakarya’nın Akyazı ve Giresun’un Tirebolu havalisinde zot sözü ‘hoyrat, inatçı, kaba’ karşılığındadır. Birtakım demirden araç gereçlerin birbirine eklenmesine Kürtçede zot denilmektedir. Yine aynı dilde ‘çok kaba, yontulmamış; aptal’ karşılığında da zot sözü telaffuz edilmektedir.