Generic selectors
Exact matches only
Search in title
Search in content
Post Type Selectors
Etimolojik Açıdan
Generic selectors
Exact matches only
Search in title
Search in content
Post Type Selectors

 

 

Bilal Aksoy

Züppe

19 Şubat 2022

     Giyinişte ve söz söyleyişte toplumun gülünç ve yadırgadığı aşırılıklarda bulunan. Yunancada giápes (=züppe) sözüyle biliniyor. Aynı karşılıkta Kürtçe zũppe, zũppetî (=züppelik) ve zũppe bun (=züppeleşmek) gibi sözler kullanılıyor. Züppe sözcüğünün Kürtçe zũppe (=ağırbaşlı olmayan, hafifmeşrep) sözcüğünden alındığından emin değilim. Yunanca diyalektinde görülen zóppos (=geleneğe uymayan, züppe) sözcüğüyle eş kökenlidir. Bu sözcük için bkz.Giagkoullis, Konstantinos, Leksiko Etimologiko kai ermnieütiko tis kupriakis dialektoi, Strovolos-Lefkoşe 1994, s.51. Yunanca snopi, İngilizce, Romence, Rusça, Ermenice, Fransızca, İtalyanca snob, Almanca Snob, İsveççe ve Norveççe snobb, Gürcüce snobi de ‘züppe’ karşılığında kullanılıyor. Bunların züppe sözcüğüyle fonetik açıdan benzerliği dikkati çekmekle birlikte, züppe sözcüğünün Türkçede yaygın olarak cumhuriyet döneminde kullanıldığı belirleniyor. İtalyanca zoppo (=topal, aksak) ile Fransızca jupe (=eteklik, etek) sözcüklerinden gelmiş olamaz. Buna karşın, Flamanca jobbe (=görgüsüz, bilgisiz) ve Hollandaca zobbe (=züppe) sözcüklerinden söz ediliyorsa da adı geçen dillerde bu sözcüklerle karşılaşmadım. Bununla birlikte Hollanda argosunda yerleşen ve İbranice jofel (=iyi, güzel, sevimli) sözcüğüne dayanan jopheh (=iyi, güzel) sözcüğüyle ilişkili olabilir. Jopheh şekli Avrupa Yahudicesinde kullanılmaktadır. Türkçeye yakın dillerde züppe sözcüğü bulunmuyor.