10 Ocak 2025
Üstü kapalı alay etme, laf dokundurma, iğneleme, istihza. İzmir, Samsun, Niğde başta olmak üzere bir kısım yörelerde de saraka (=alay, biriyle eğlenme) sözcüğünün kullanıldığı belirlenmektedir. Rumca saraca (=sardalye; küfür, hakaret, alay etme) sözcüğünden. Bu sözcük İtalyanca ve Venedikçede de aynı karşılıkta biliniyor. Yunanca sarkasmós (=alay, dokunaklı söz) sözcüğüyle bağlantılıdır ve aynı dildeki sarkázō (=alay etmek, alaya almak, laf dokundurmak) yüklemiyle ilişkilidir. Aynı kökten ve aynı dilde sarkastis (=alaycı) sözcüğü ifade ediliyor. Bu sözcükler ‘lekelemeye çalışmak, hakaret ve küfürlerle suçlamak, tehdit etmek; etini koparmak, köpekler gibi dişleriyle parçalamak’ karşılığındaki Eski Yunanca sarkázō (=birine hakaret etmek, küçük düşürmek) yüklemine dayanıyor. Aynı dildeki sarkatēs (=alaycı) ve sarkasmós (=acı alay, dokunaklı söz, istihza) sözcükleri yine aynı köktendir. Eski Yunanca sárka (=et) sözcüğünden kaynaklanmıştır. 1570’lerde Geç Latincede sarcasmus (=acı alay ve iğneleme, hicivli söz ve ifade) biçimiyle biliniyor. İngilizce sarcasm (=acı alay, dokunaklı söz) sözcüğü bu dilde 1600’lü yılların başlarından beri kullanılmaktadır. Fransızcada sarcasme sözcüğü de aynı karşılıktadır. Saraka sözcüğüne istinaden Türkçede ‘alaycı’ya sarakacı deniliyor. Almanca Sarkasmus, İtalyanca, İspanyolca ve Portekizce sarcasmo, Katalanca ve Hollandaca sarcasme, İsveççe sarkasm, Romence sarcasm, Rusça sarkazm.