5 Mart 2023
Akbabagillerden başı ve boynu çıplak olan dağlık yerlerde yaşayıp leşle beslenen uzağı görebilme yetisine sahip iri ve yırtıcı bir kuş. Bu kuşta beyazlık baskın özellik değildir. Arapça ‘uḳāb (=kartal) adıyla bağlantılıdır. Aynı dilde bu sözcüğün çoğul şekli aķabe’dir. Farsçada ‘akbaba’ karşılığında kerkes sözcüğünün yanı sıra ‘uḳāb veya ‘aḳāb şekilleri de kullanılmaktadır. ‘Kartal’ karşılığında Urducada aḳab ve Pencapçada uḳāba adları ifade ediliyor. Türkçedeki akbaba adı, bu adlara uyarlı olarak halkın yakıştırması olsa gerektir. Türkçeye yakın dillerde akbaba adı bulunmuyor. Azericede ‘akbaba’ya leşyeyen deniliyor. Arapça ve bir kısım dillerdeki ‘uḳāb, ‘aḳāb ve uḳāba adları dağlık yerlerde uçuşları nedeniyle Arapça ‘aḳabe (=dağ geçidi, dağlık yer) sözcüğüyle ilişkili olmalıdır. Çünkü Sumerce ve Akadcada akbaba veya kartal karşılığında benzer adlar bulunmamaktadır. Akbaba adının Ermenicede de kullanıldığı belirleniyor. Bu son belirleme için bkz. R. A. Açaryan, “Eminyan Atskakrağan Joğovatsoi”, Moskova 1902, s. 65. Kara akbaba, kızıl akbaba, kırmızı başlı akbaba, kral akbaba, hindi akbaba gibi çeşitlerinden söz edilmektedir. Ahterî Mustafa Efendi’nin “Ahterî-i Kebir” adlı sözlüğünde uķâb sözü ‘tavşancıl kuşu’ karşılığında ifade edilmiştir.