10 Mart 2020
Yanıcı maddelerin yanması sonucu oluşan yakıcı ısı. Türkçede şahıs ismi olarak da tercih edilmektedir. Farsça ateş sözünden gelmekle birlikte birçok eski dilde kökleri bulunmaktadır. Avesta ātarš, Eski Farsça ataš ve ātrina, Pehlevice ātaš, atur, ataro; Türkçe od, Sanskritçe ard, Arnavutça vatre, Fenikece athro, Kürtçe ar, Afganca or, Deylemicede adar, adır; Osetçe art, Ermenice airem (=ateşte yanmak) ve adr, Zendce atars, athra ‘ateş’, ‘ısı’ ve ‘yanmak’ karşılığındadır. Latince ardor (=ateş, alev) ve ardeo (=yanmak) sözleri Sanskritçe ard (=ateş) sözüyle bağlantılıdır. Aynı bağlantı içinde ‘ateş’ karşılığındaki Kürtçe ar ve Afganca or sözleri de yer almaktadır. Hintçe jvara (=ateş) sözünü de bunlara ekliyoruz. Azerice ataş, sözüyle birlikte Azerbaycan adının Pehlevice āzar (=ateş) ve baygān (=koruyucu/muhafız/saklayıcı) sözlerinden oluştuğu belirleniyor. Araplar ‘g’ harfini ‘c’ olarak telaffuz edip bu ülkeye Azarbaycan demişler. Strabon, bu ülkeden Atropaten diye bahsetmektedir. Bizans Dönemi’nde Atropatene şekliyle biliniyordu. Bu yer adındaki –ene son eki ‘Eski Yunancada ‘yer, yurt’ karşılığındadır. Azerbaycan, ateş tapınakları (=ateşgede) olan bir coğrafyadır. Ateşin kutsandığı bir inanç sistemi İlk Çağ’da ve Orta Çağ’da bu coğrafyada egemen olmuştur.