Etimolojik Açıdan

 

 

Son Eklenenler

Bilal Aksoy

Dölek

11 Ocak 2026

     Sakin, uysal, ağırbaşlı, uslu; düz, engebesiz (yer). Orta Çağ Türkçesindeki tölek (=gönlü sakin kişi) sözcüğünden. Bu sözcük aynı çağdaki Türkçede bilinen töl (=yavru, döl) sözcüğünden kaynaklanmıştır. Yine aynı çağdaki Türkçede kullanılan töle (=döllemek, kuzulamak) yükleminden isim türeten son ekiyle -ek ekiyle türetilmiştir. XIV. yüzyıl sonrasında incelenen Osmanlı kaynaklarında dölek sözcüğünün aynı karşılıkta kullanıldığı görülmektedir. İç Anadolu’nun kimi yörelerinde ‘kıvrıntısız, düz yol’ için dölek denilirken Manisa ve çevresi başta olmak üzere diğer bir kısım yerlerde ‘tarlanın düz ve verimli bölümü’nü ifade etmiştir. Kürtçede kullanılan ve ‘yavru kurt köpeği’ni belirten tole sözcüğü aynı kökten kaynaklanmıştır. Uygurca, Kazakça ve Kırgızca töl, Tatarca ve Başkırtça tül, Türkmence ve Azericede döl şeklini almıştır. “Zamanede tölek olmuş turnalar / Dizilmiş katara çığınan gider” (Karacaoğlan, XVII. yüzyıl).