24 Şubat 2020
Kirli, pis. Farsça mordar veya Kürtçe mırdar sözlerinden alınmıştır. Farsça morden (=ölmek), Tacikçede mordan (=ölmek) şekliyle yer etmiştir. Sanskritçe marati (=ölmek), Kürtçe mırın (=ölmek) sözlerini örnekleyebiliriz. Kürtçe mırdar sözü ‘yenilebilir kabul edilmeyen hayvan ölüsü/leşi’, ‘çürümeye yüz tutmuş canlı’ ve ‘temizlenmeyip kirli kirli dolaşan kimse’ karşılığında dile getirilmektedir. Bu şekliyle Türkçede de yer etmiştir. Farsça mordar-ḥor (=akbaba, çaylak) gibi leş yiyicileri ifade etmektedir. Azerice murdar ve Türkmence mırtar sözleri Farsça ve Kürtçeden alınarak aynı karşılıklarda ifade edilmişlerdir. Kürtçede pis i mırdari deyimi ‘kirli ve leş gibi olan’ demektir. Partça ve Pehlevice murdar, ‘leş, kirli’ karşılığındadır.
Dünya dillerinde ‘ölü’, ‘ölmek’ ve ‘ölüm’ gibi sözlerin genellikle aynı kökten türediği görülmektedir. Latince mortuus, Urduca marde, İtalyanca ve Portekizce morto, İspanyolca muerto, Hintçe mırt; Sırpça, Boşnakça ve Hırvatça mrtav; Bengalce ve Nepalce mrta, Tacikçe murda, Romence ve Fransızca mort, Ermenice merrats; Peştuca, Sindhice ve Kürtçe mıri, Rusça mörtvıy sözleri ‘ölü’ karşılığındadır. Bu bağlamda, Natürmort (=ölü doğa) bir resim çeşididir. Fransızca mourir, İtalyanca morire, Portekizce morrer, Hintçe marana, Kürtçe mırın, Tacikçe murdan, Latince morior ve Avestaca mar sözleri ‘ölmek’ karşılığındadır. Türkçede mundar sözü, murdar kelimesinin yanlış telaffuz edilişinden türemiştir.