8 Mayıs 2026
İnsanların giysilerine ve hayvanların kıllarına dikenli tohumları batan, fıstık biçiminde ve renginde bir yıllık otsu bir bitki. Orta Çağ Türkçesindeki buturgak (=fıstık biçimindeki bir çeşit dikenli bitki, pıtrak) sözcüğünden. Kaşgarlı’nın aktardığına göre Arguca bitrik ‘fıstık’ karşılığındadır. Buturgak sözcüğündeki butur fonemi bitrik sözcüğünün farklı bir versiyonu olabilir. Bu takdirde bir şeye benzerliği ifade eden -(g)ak son ekiyle buturgak (=fıstıksı, fıstık biçimli) ifadesi belirmiş gibidir. Pıtrak sözcüğü buturgak sözcüğünden evrime uğramıştır. Bulgarca butrák (=pıtrak) sözcüğü Türkçeden alınmış olmalıdır. Azerice pıtrag veya bıtrag sözcükleri ‘pıtrak’ karşılığındadır. Pıtrak adı kimi yörelerde bıtrak, bıtırak, butrak, buturak ve pıtırak biçimleriyle de bilinmektedir. Niğde dolaylarında ağaç dallarında kuruyup dikenleşen budaklara da pıtırak denilmektedir. Isparta, Antep, Mersin, Konya ve Antalya havalisinde ‘ekinler içinde biten yapışkan dikenli ot’a buturak deniliyor. Buturak biçimi Orta Çağ Türkçesindeki buturgak sözcüğünden -g harfi düşerek evrilmiştir. XVI. yüzyıl Osmanlı kaynaklarında üç köşeli demir dikenine butrak denildiği görülüyor. Aynı yüzyıldaki kaynaklarda diken gibi olan bir savaş aracı da butrak adıyla aktarılmıştır.