18 Kasım 2020
Başta sakız ağacı olmak üzere bir kısım ağaçlardan sızan hoş kokulu beyaz reçine. Orta Çağ’da en eski Türkçe metinlerde bulunan saḳız (=sakız; kulak kiri) sözünden kalmış olduğu kanısındayım. Bu sözün Moğolca sag (=sinek ve benzeri haşerelerin bıraktıkları siyah akıntı) sözcüğüyle ilişkisini bir olasılık düzeyinde görüyorum. Sanskritçede sala (=reçine) sözcüğünün sakız kelimesiyle bir ilişkisinin bulunduğunu sanmıyorum. Farsça saḳız, Tacikçe sakiç ve Yukarı Fırat Bölgesi Kürtçesinde bulunan seḳız kelimeleri Türkçeden alınmış olabilir. Kıpçakça sakız; Kazakça, Kırgızca ve Tatarcada sağız, Türkmence sakgıç, Özbekçe säkıç veya sakiç, Uygurca seğız, Azerice saggız diye telaffuz ediliyor. Kaşgarlı “sakız” sözünü “elbiseye bulaşan meyva suyu veya hurma pekmezi gibi şeyler” diye açıklamaktadır.