Etimolojik Açıdan

 

 

Son Eklenenler

Bilal Aksoy

Ülker

7 Haziran 2025

     Boğa/Öküz takımyıldızında yedi parlak yıldız topluluğu. Kimi kaynaklarca en parlak takımyıldızı olarak belirtilmektedir. Söz konusu yıldız takımı Osmanlılarca Süreyya adıyla ifade edilmiştir. Bu isim Arapçadan alınmadır. Aynı takımyıldızı karşılığında Farsçada Pervîn adı kullanılmıştır. Aynı yıldız topluluğu Peren adıyla da biliniyor. Orta Çağ Türkçesindeki Ülker (=Süreyya takımyıldızı) adından gelmektedir. Çok parlak takımyıldızı olmasına dayanılarak Moğolca ul (=yanıcı şey, parlayan) sözcüğüyle ilişkili olabilir. Bununla birlikte Yakut mitolojisindeki anlatıma göre Ürgel (=Ülker) yıldızının gökte açtığı delikten soğuk rüzgârlar eserek yeryüzünü dondururmuş. Bu anlatım dikkate alınınca Orta Çağ Türkçesindeki ve Kıpçakçadaki ür (=üflemek) sözcüğünden kaynaklanmış olması da olasıdır. Ülker adının Moğolca üliger (=model, mostra, nümune, örnek) sözcüğüyle ilişkisi izaha muhtaçtır. Orta Çağ Uygurcasında ve Çağdaş Uygurcada Ülker biçimi görülüyor. Orta Çağ Kıpçakçasında aynı karşılıkta Ülker adı kullanılmıştır. Halk arasında Ülker takımyıldızı Yedikızkardeş adıyla da anılmaktadır. Bulgarca yulkerét (=ülker takımyıldızı) şekli Türkçeden alıntıdır. Azerice Ülker ulduzu ‘Ülker takımyıldızı’, ülker gözler ise ‘parlak ve iri gözler’ karşılığındadır. Kazakçada Ürker, Tatarcada Ölker şekliyle kullanılıyor. Ülker, Anadolu’da daha çok kadın şahıs adı olmakla birlikte erkek şahıs adı olarak da görülmektedir.