23 Haziran 2025
YAKUT (I) Pembe ve erguvan tonlarıyla karışık olan saydam ve parlak kırmızı renkte değerli bir taş. Aynı karşılıktaki Arapça yāḳūt sözcüğünden. Bu sözcük aynı karşılıktaki Pehlevice yākand sözcüğüyle aynı köktendir. Çağdaş Farsçada yāḳūt şekliyle biliniyor. Süryanice yāḳund (=yakut taşı) sözcüğüyle bağlantılıdır. Eski Yunanca iákinthos (=sümbül) sözcüğüyle ilişkili sanılıyor. Yüzyıllarca hem sümbül hem de değerli bir taşın adı olarak ifade edilmiştir. Sumerce ša-ga-ra (=yakut taşı) sözcüğüyle ilişkili olabilir. Arapçada ‘kırmızı üzüm’e yāḳūtî denilmiştir. Kürtçe yaḳūt, Azerice yāgut, Uygurca, Tatarca ve Başkırtça yakut, Türkmence yākūt, Özbekçe yàḳut, Kırgızca cakut.
YAKUT (II) Rusya Federasyonu’na bağlı Yakutistan Özerk Cumhuriyeti’nde yaşayan dilleri Türkçeyle bağlantılı olan bir halk. Kendilerini Saha adıyla biliyorlar. Bir görüşe göre Yakut adı Tunguzların onlara verdiği Yako adına -t çoğul son eki eklenerek türetilmiştir. Böylece ‘Yakolar’ karşılığındaki Yakot adından Yakut şekline evrildiği sanılıyor. Bir diğer sava göre Yakut adı ‘Tibet öküzü’ karşılığındaki yak sözcüğüyle ilişkilidir.