25 Mayıs 2020
Geniş, çok, mebzûl. Orhon Yazıtları’nda, Kaşgarlı Mahmud’un sözlüğünde, Yusuf Has Hacib’in Kutadgu Bilig’inde ve Türkçenin bilinen en eski metinlerinde ‘geniş, çok, fazla’ karşılığında bol sözü bulunmamaktadır. Adı geçen kaynaklarda bir başka bol (=olmak) bulunuyor ki, bu söz uzunca zaman süresinde bolmak (=olmak) şeklinde kullanıldı. ‘Geniş’ ve ‘çok’ karşılığındaki bol sözünün Eski Yunanca poly (=çok, fazla) ve Farsça por (=çok) kelimeleriyle bağlantılı olduğu görüşündeyim. Eski Yunancadaki poly, aynı karşılıktaki Sanskritçe puru, Farsça por, Tacikçe pur, Kürtçe pır sözleriyle ilişkilidir. Zamanla Rusça pólny, Fransızca plu sözleri de ‘çok, fazla, ziyade’ karşılığında kullanıldı. Bir kısım değişimlerle birlikte, ‘çok’, ‘fazla’ ve ‘ziyade’ oluşu belirten İtalyanca molto, Portekizce muito, İspanyolca muy şeklini görüyoruz. Bkz. Pür.