28 Mayıs 2026
Seçip toplamak veya özenle toplamak, bir araya getirmek. Orta Çağda Türkçede kullanılan tir (=toplamak, derlemek) sözcüğünden kaynaklanıyor. Aynı kökten aynı dönemde tirin/tiril (=toplanmak) ve tirik (=derme, deriş) sözcükleri de kullanılmıştır. O dönemde halktan toplanan vergiye de tirik denilmiştir. Bu sözcüğün térig şekli de söz konusudur. Tir‘den ter‘e evrilen bu sözcük zamanla der şekline dönüşerek derlemek yükleminin gövdesini oluşturmuştur. Bu bağlamda XIV. yüzyıl sonrası Osmanlı kaynaklarında derlemek yükleminin kullanıldığı görülüyor. Azericede derme (=toplama) ve dermek (=toplamak; örmek, yamamak) sözcük ve yüklemi yer almaktadır.