11 Mart 2021
Satranç tahtasında ön sıraya dizilen ilk hamlede bir veya iki hane ilerletilebilen sekiz küçük taştan her biri, paytak, piyade, satrançta değeri en düşük taş. Fransızca pion (piyon: ‘satrançta ön sırada dizilen sekiz taştan her biri’) sözcüğünden alınmıştır. Fransızca pion, aynı zamanda ‘dama taşları’nı da belirtmektedir. Fransızlar ‘yatılı okulların mübaşiri’ne de pion diyorlar. Ayrıca Fransızca pionnier ‘öncü, yol açıcı’ karşılığındadır. Antik Yunancada píon sözcüğü ‘yağlı, kaygan; şişman, büyük; zengin’ karşılığında telaffuz edilmiştir. Bu sözcük aynı çağda píōn şekliyle de belirtilmiştir. Bu sözcüklerin Çağdaş Yunancadaki pióni (=piyon, satrançtaki en düşük taş) sözcüğüyle ilişkisi belirsizdir. Fransızca pion sözcüğünün Latince pedes (=piyade, yaya) sözcüğünden piyon sözcüğü türememiştir. Fransızcadaki pion sözcüğü en eski Fransızcada peon şekliyle biliniyor. Latince pedes (=piyade, yaya) sözcüğü bu sözcükle ilişkilidir. Geç Latincede pedōn şekliyle kullanılmıştır. Satranca ilişkin pion sözcüğünün Kürtçe peya (=yaya) sözcüğüyle bağlantılı olduğu anlaşılıyor. Farsçadaki piyāde (=yaya) sözcüğü de bu sözcükle bağlantılıdır. Anglo-Fransızca poun, Orta İngilizcede pawn sözcükleri ‘değersiz, değeri düşük’ karşılığında ifade edilmiştir.