1 Kasım 2026
Karşılıkları farklı, yazılışları ve söylenişleri birbirlerinin aynı veya benzeri olan sözcükleri nazmın ya da nesrin birbirine yakın yerlerinde kullanma sanatı. Arapça cinās (=aynı cinse mensup; birçok karşılığı bulunan kelime) sözcüğünden. Bu sözcük aynı dildeki cins (=tür, soy, ırk) sözcüğünün çoğul şekli olan ecnās (=cinsler) sözcüğünden evrilmiştir. Arapça cins sözcüğü aynı karşılıktaki Aramice genîsā aracılığıyla Eski Yunanca génos (=tür, cins, çeşit; soy, ırk, aile; doğuş) sözcüğüne dayanmaktadır. Bu sözcük Hint-Avrupa kökü gene- (=doğurmak) sözcüğünden kaynaklanmıştır. Cinas sanatına tecnis de deniliyor. Cinaslar, kullanılan sözcüklerin birbirinin aynı olması durumunda tam cinas ve benzeri olması durumunda tam olmayan cinas olarak ayrılmaktadır. “Eyleme vaktini zâyi’ deme kış yaz oku yaz” (=Sümbülzâde Vehbi, XVIII. Yüzyıl divan şairi) dizesi bilinen bir tam cinas; “éş ola yoldaş ola ol yâr saña / varasan anuŋıla hakdın yaŋa” (Âşık Paşa, XIV. yüzyıl, ‘Garibnâme’den) dizeleri ise tam olmayan cinas örneğidir.