28 Şubat 2022
Çene yukarı hareketi, eller yere dayalı olarak yapılan eğilip kalkma hareketi. İngilizce chin-up (çin-ap; ‘çene yukarı’) sözüyle bağlantılıdır. Bu söz aynı dildeki chin /=çin: ‘çene’) ve up (ap: ‘yukarı, yukarıya’) sözcüklerinden türetilmiştir. Bir egzersiz hareketi olarak Batı ülkelerinde 1940 sonrasında yaygınlaşmıştır. Bu bağlamda şınav şekliyle ilk kez TDK Türkçe Sözlük’ün 1944 baskısında yer almıştır. O nedenle buradaki şınav sözü Kürtçenin Soranice ve Kelhurice lehçelerindeki şinav (=yüzme) sözüyle anlamsal olarak değil fonetik ve kısmen hareket biçimine dayalı benzerlik nedeniyle ilişkilendirilmiştir. Bu ilişkilendirme sonucu olsa gerek İngilizce chin-up (çin-ap) sözü şınav şekliyle benimsenerek Türkçeye yerleştirilmiştir. ‘Yüzme’ karşılığında Farsçada şināb (=suda yüzme, suda kulaç atma) şekli yerleşiktir. Farsça ab ve Kürtçe av sözcükleri ‘su’ karşılığındadır. Buna karşın Çağdaş Kürtçede şino (=jimnastik, vücut hareketi) sözünün varlığı biliniyor.